Gılgamış Destanı

**O'NEAL** · 10-10-2007, 18:17

Gılgamış Destanı

Gılgamış Destanı Mezopotamya'da ortaya çıkan tarihteki ilk yazılı destandır. Ölümsüzlüğü arayan bir kralın öyküsüdür.

Tarihçesi

Destana konu olan kral Gılgamış gerçekten yaşamış ve M.Ö. 3000 yıllarının ilk yarısında Mezopotamya’daki Uruk kentinde hüküm sürmüştür. Ölümsüzlüğün ve bilginin peşindeki insanı yücelterek anlatan Gılgamış Destanı Gılgamış'ın ölümünden bin yıl kadar sonra yazılmıştır ve günümüze kadar gelebilmiştir.

Gılgamış Destanı Akat ve Sümer mitolojilerinde geçer ve Akat dilinde yazılmış tabletlerden oluşur. Bunlardan günümüzde 11 tablet bulunabilmiştir. Ama bu tabletler eksik olduğu için destan metninin bütünü elde edilememiştir. Aslında 12. bir tablet de bulunmuştur ancak olayların sırasına uymamaktadır ve bu yüzden ayrı bir versiyon olduğu düşünülmektedir. 1855’te Ninova’da yapılan kazılarda Asur Kralı Asurbanipal’in M.Ö. 7. yüzyılda derlettirdiği tabletler bulunmuş daha sonra Türkiye-İran sınırında ve Irak’taki Nippur antik kenti kazılarında bulunan tabletler de eklenmiştir. Ayrıca Türkiye’de Sultan Tepe ve Boğazköy’de yapılan kazılarda da destanın izi bulunmuşsa da henüz tümü gün ışığına çıkarılmamıştır.

Hikayesi

Tabletlerdeki metne göre destan Gılgamış’ın özelliklerini övgüyle anlatarak başlar. Yarı insan yarı tanrı olan Gılgamış karada ve denizde olan biten her şeyi bilen başarılı bir yapı ustası ve yenilmez bir savaşçıdır. Destanının öbür bölümlerinde Gılgamış’ın başından geçen serüvenler anlatılır. Derinlemesine hikaye türünün en olağan üstü biçimde anlatıldığı Gılgamış akılların tamamen özgür ve doğaçlama melekesini gözler önüne sermektedir.

İlk serüven Gılgamış ile Gök tanrısı Anu arasında geçer. Halkına acımasız davrandığı için Gılgamış’a öfkelenen Anu onu öldürmek için vahşi bir hayvan olan Enkidu’yu üzerine salar. Enkidu ile Gılgamış arasındaki savaşta Gılgamış üstün gelir. Daha sonra Enkidu Gılgamış’ın en yakın dostu ve yardımcısı olur.

Bunun ardından gelen serüven Gılgamış ile aşk tanrıçası İştar arasında yaşanır. İştar Gılgamış’a evlenme önerisinde bulunur. Gılgamış bunu red eder. Onuru kırılan İştar Gılgamış’ı öldürmek için yeryüzüne bir boğa gönderir. Gılgamış Enkidu’nun da yardımıyla boğayı öldürür. Enkidu rüyasında boğayı öldürdüğü için tanrılar tarafından ölüme mahkum edildiğini görür.

Destanın bundan sonraki bölümüyle ilgili tabletler bulunamamıştır. Ama destanın devamının yer aldığı Gılgamış’ın Enkidu için yaktığı ağıtı düzenlediği görkemli cenaze törenini sonunda Enkidu’nun ölüler dünyasına göçtüğünü anlatan tabletler bulunabilmiştir.

Enkidu’nun ölümünü Tufan öyküsü izler. Tufan yeryüzünün sularla dolup taşmasının öyküsüdür. Gılgamış destanında Tufan’ı tanrıça İştar ve Bel’in başlattığı anlatılır. Gılgamış Tufan’dan kurtularak sağ kaldığını öğrendiği Utnapiştim’i bulmak üzere yola çıkar. Utnapiştim ölümsüzlüğün sırrını bilen bir bilgedir.

Utnapiştim’i bulan Gılgamış onun verdiği ölümsüzlük otuyla gençliğine yeniden dönecek ve ölümsüzlüğe kavuşacaktır. Ama destanının insanlar için en üzücü bölümü burada başlar. Çünkü Gılgamış ölümsüzlük otunu yemeye fırsat bulamadan onu bir yılana kaptırır ve Uruk’a eli boş döner. Bazı kaynaklar Gılgamış’ın ölümsüzlük otunu halkıyla birlikte yemek istediğini belirtir. Destan Gılgamış’ın ölüm karşısında yenilgisiyle biter.

Önemi

Desten tarihte bilinen en eski medeniyetlerden olan Sümerlerin yaşayışları hakkında bilgi verir ve kendisi de ilk yazılı destan olma özelliğini taşır.

Gılgamış Destanı'nın en önemli özelliklerinden biri de anlattığı "Tufan" öyküsü üç büyük dinin Kutsal Kitapları'da yer almasıdır. "Ölümsüzlük Otu" öyküsü Türk-İslam dünyasının "Lokman Hekim" söylemine benzer.

Gılgamış destanı

Yerin dibindeki suyun kaynagini gorenin oykusunu dinle yurdum! Dunyada her seyi bilen adamin adini unlendireyim: onun gormedigi hicbir sey yoktur. Dunyanin butun bilgeliklerini bilip torunlarina birakan bir adamdir. Gizleri gorup bunlarin perdesini yirtan bir adamdir. Tufandan once olanin haberini getirdi. Uzun yoldan gelip yorgun dustu; ama gucunu yitirmedi. Butun cektiklerini bir anit tasina kazidi.
Uruk'un dort bir yanina duvar cektirdi. Kutsal E-anna'nin ve temiz hazinenin duvarina bak! O duvar didilmis yunden orulen bir urgan gibidir. Onun kose burclarini da gozden gecir! Onun esini hic kimse yapamaz. Ta oteden beri orada duran tas merdivenden yol alip Istar'in oturdugu E-anna tapinagina yaklas! Sonradan gelen hicbir kral onun esini yapmadi.
Uruk duvarinin ustune cik! Ileri yuru! Temeli gozden gecir! Tugla duvari incele. Acaba bunun tuglalari pismis degil midir? Temeli yedi bilge kurmamis midir? .
( Burada 25 satir eksiklik vardir. Bu eksiklik Etice yazmadan asagidaki bicimde tamamlanabilir.)
Ulu Tanri Gilgamis'i en yetkin bicime soktu. Butun tanrilar ona en iyi erdemleri vermek icin birbirleriyle yaris ettiler. Gunes Tanrisi ona erdemin en yuksegini yeraltindaki tatli su okyanusunun tanrisi Ea bilgeligi bagisladi . Buyuk tanrilar Gilgamis'i su olcude yarattilar: Boyunun uzunlugu on bir endaze gogsunun genisligi dokuz karis .
(Gilgamis'in bedeninin betimlemesini son yeni Babil yazmasinda korunmus olan ufacik bir parcadan asagidaki gibi tamamlamaya calisabiliriz.)
Adimlarinin genisligi ...... idi. Sakali yanaklarindan asagi uzamisti. Guzel biyiklari vardi. Basindaki saclar gurdu. Bedeni her bakimdan olculuydu.
Onda ucte iki tanrilik ucte bir insanlik vardi. Govdesi pek iriydi.
(Alti satir eksik.)
Butun ulkeleri dolastiktan sonra Uruk kentine vardi. Uruk caddelerinde kurumundan kafasini dik tutuyordu. Caddelerde yabanil bir boga gibi bogururdu. Essizdi. Silahlari kalkikti. Insanlara dirlik vermemek icin eli durmazdi. Dirliksizligi yuzunden Uruk halki gittikce eksildi.
Gilgamis ogulu babaya birakmaz gece gunduz kudurup saga sola catardi. Gilgamis agili bol Uruk'un ne bicim cobanidir ?
Oylesine guclu ustun bilgic bilge olan bir kral ogulu babaya sevileni sevene kocayi kariya hic birakir mi?
Gilgamis'in savascilarinin kizlari erlerin karilari bundan oturu tanrilarin huzurunda aglayip sizlandilar. Bunlarin aglayip sizlanmalarini tanrilar dinlediler. Gokyuzunun tanrilari da Uruk kentinin bastanrisi Anu'ya basvurarak soyle dediler:
"Sen ipe gelmez yabanil vahsi bogayi Uruk halkini tedirgin etmek icin mi yarattin? Essizdir. Silahlari kalkiktir. Insanlara dirlik vermemek icin eli durmaz. Gilgamis ogulu babaya birakmaz Gece gunduz kudurup saga sola catar. Gilgamis agili bol Uruk'un ne bicim cobanidir?"
Oylesine guclu ustun bilgic bilge olan bir kral ogulu babaya sevileni sevene kocayi kariya hic birakir mi ?
Gilgamis'in savascilarinin kizlari erlerinin karilari bundan oturu aglayip sizlandilar. Bunlarin aglayip sizlanmalarini buyuk Gok Tanrisi dinledi.
Buyuk tanrica Aruru cagirildi:
"Ey Aruru sen buyuk Anu'yu yarattin. Simdi onun rakibini yarat! O istedigi denli Gilgamis'a karsi dursun. Bu iki yigitin birbirlerine karsi guclerini olcmelerinden Uruk sehri soluk alsin! "
Tanrica Aruru bunu duyar duymaz Gok Tanrisinin rakibini kalbinde yaratti. Aruru ellerini yikadi; bir parca camur koparip yaziya atti. Ve yazida yigit Engidu'yu yaratti. Camurdan yaratilan Engidu demir gibi sertti . Butun govdesi killarla kapkara olmustu. Kadin gibi uzun saclari vardi. Sacinin luleleri tipki bugday basagi gibi filizlenmisti.
O insan ve kent yuzu gormemisti. Uzerinde yazinin hayvanlari gibi bir giysi vardi. Bu durumda ceylanlarla ot yiyor yabanil hayvanlarla itise kakisa suvata iniyor; suyun kalabaligiyla gonlu aciliyordu.
Gunun birinde suvatin karsi yakasinda bir avciya bir tuzak kurana rasgeldi. Birinci gun ikinci gun ve ucuncu gun suvatin karsisinda ona rasladi. Onu goren avcinin yuzu dondu; hayvanlariyla oldugu yerde saklandi; korkudan titremeye tutuldu; sesi solugu kesildi icini sikinti basti; cehresini bulut kapladi; gonlunu gam uzunc sardi; yuzu uzun yolculuk yapan bir yolcunun yuzune dondu.
Avci konusmak icin agzini acip babasina dedi:
"Baba dagdan bir adam geldi. Bu yorenin en guclusudur. Gokten inen yogun cevhere benzer. Gucu buyuktur hep dagda dolasiyor. Her zaman yabanil hayvanlarla ot yiyor. Ayagi suvatin karsi yakasindan hic eksilmiyor. Korkudan ona yaklasamiyorum. Actigim cukurlari doldurdu. Gerdigim aglari yerden koparip cikardi. Kirin kalabaligini avi elimden kaciriyor kirdaki isime engel oluyor"
Babasi konusmak icin agzini acip avciya dedi:
" Biliyor musun oglum Gilgamis Uruk'ta oturuyor. Onu yenecek kimse yoktur. Gokten inen yogun cevhere benzer. Gucu buyuktur. Ona krala yuzunu don! Guclu adam hakkinda ona bilgi ver. O sana bir fahise versin. Onu kira gotur. O kadin bu adami orada guclu bir adam gibi yensin. Yabanil hayvanlar suvata yaklastiklarinda o kadin giysisini atsin ve o da zevke dalsin.
Kadini gorur gormez ona yaklasacaktir: Fakat kirlarda onunla birlikte yuruyen hayvanlar onu yadsiyacaklardir . "
Babasinin ogudu uzerine kalkip avci yaya olarak Gilgamis'a gitti. Yolunu tuttu Uruk'un ortasinda durdu:
" Gilgamis beni dinle ve bana ogut ver! Dagdan bir adam geldi. Bu ulkenin en guclu adamidir. Gokten inen yogun cevhere benzer; gucu buyuktur. Her zaman dagda dolasiyor hep yabanil hayvanlarla ot yiyor ayagi suvatin karsi yakasindan hic eksilmiyor. Korkudan ona yaklasamiyorum. Actigim cukurlari doldurdu. Gerdigim aglari yerden cikarip kopardi... Kirin kalabaligini avi elimden kaciriyordu. Kirdaki isime engel oluyordu!
Gilgamis ona avciya dedi:
" Ey avci git; yaninda bir fahise bir orospu gorur! Yabanil hayvanlar suvata yaklastiklarinda kadin giysisini atip sehvetini kabartsin; kirlarda onunla buyuyen hayvanlar onu yadsiyacaklardir. "
Avci gidip yanina bir fahise bir orospu aldi. Bunlar dogru gidecekleri yerin yolunu tuttular. Ucuncu gunde belli yere vardilar. Avci ve fahise yerlerine oturdular. Bir gun iki gun suvatin karsisinda beklediler. Hayvanlar gelip suvatta su ictiler. Su kalabaligi geldi ve yuregi rahatladi.
Ne de olsa Engidu dagda yasadigi icin ceylanlarla ot yiyor su kalabaligiyla yuregi rahatliyordu. Orospu bunu bu yabanil adami kirda dolasan bu cellat herifi gorur.
Orospu! Iste budur. Gogsunu gevset kucagini zevkine ac dalsin! Korkma!. Onun saldirisini karsila. Bir kez seni gorur gormez sana yaklasacaktir. Ustunde yatmasi icin giysini ac. O yabanila kadinlik becerini goster: Kirlarda onunla buyuyen hayvanlar onu yadsiyacaklardir. Onun tutkusu senin ustunde zevke doyamayacaktir.
******* gogsunu gevsetti. Kucagini acti. Ve o kadinin zevkine daldi.
Kadin korkmadi. Onun saldirisini karsiladi. Ustunde yatmasi icin giysisini acti. Yabanil adama kadinlik becerisini gosterdi. Onun tutkusu kadinin ustunde zevke doymadi.
Engidu alti gun yedi gece uyanik kalarak orospuyla Allah'in emri oldu.
.............................
Engidu'yu goren ceylanlar mertleyip kactilar. Artik kirin hayvanlari onun yanindan uzaklastilar. Hayvanlarin ondan uzaklastigi sirada Engidu bedeni baglanmis gibi urperdi. Dizleri tutmadi. Engidu zayif dustu. Yuruyusu eskisi gibi degildi.
Sonra akli basina geldi; isi anladi. Geri donup orospunun dizlerine oturdu onun yuzune bakarak sozlerine kulak verdi. Orospu ona Engidu'ya dedi:
" Engidu sen bilgesin sen bir tanri gibisin! Neden bu kalabalikla kirda dolasiyorsun? Gel seni Uruk'a Anu'nun Istar'in evi olan gorkemli tapinaga gotureyim. Gilgamis'in oldugu yere gucu tam olan adamin yabanil boga gibi insanlara zorbalik eden yigitin yanina. "
Fahisenin bu sozleri Engidu'nun hosuna gitti; bilge gonlu bir arkadasa gereksinim duydu. Engidu ona orospuya dedi:
" Gel ******* beni birlikte gotur! Anu'nun Istar'in evi olan gorkemli tapinaga; Gilgamis'in oldugu yere gucu tam olan adamin yabanil boga gibi insanlara zorbalik eden yigitin yanina. Ben ona meydan okumak istiyorum. Yigit gibi konusmak istiyorum. Uruk'a gidince Uruk'un yazgisini degistiririm. Kirda doganin gucu yamandir!"
Gel birak gidelim. O senin yuzunu gorsun. Sana Gilgamis'i gostereyim. Onun nerede oldugunu cok iyi biliyorum. Engidu Uruk'a gel. Suslu kemerler kullanan insanlarin yanina! Her gun orada bir bayram kutlanir... Nese yaratan genc oglanlarin gorulmeye deger genc kizlarin olduklari yere: Zevk onlardadir; tam nese icindedirler.
(Bir satir eksik.)
Engidu sana yasami seven acidan zevk alan Gilgamis'i gostermek isterim. Onu gor onun yuzune bak: O erkek guzelidir. Tam gucludur; senden gucludur. Gece gunduz dinlenmesi yoktur. Engidu kiskancligini birak! Ona Gilgamis'a sevgiyi Samas gosterdi. Onun aklini dusuncesini Anu Enlil ve Ea genislettiler; sen o dagdan gelmezden once Gilgamis seni dusunde gordu; dusunu yorarak kalkti anasina anlatti: "Aman ana ben bu gece bir dus gordum. Butun gucumle adamlarin arasindan gecip ileri gittim. Orada gokyuzunun yildizlari birdenbire yere dokulduler. Goktasi gibi yukardan asagi ustume dustu. Onu kaldirmak istedim. Bana agir geldi kimildatmak istedim kimildatamadim. Uruk halki oraya toplandi. Erkekler onun ayaklarini optuler ve ben o bir kariymis gibi uzerinde ondan zevk aldim . Orada kendi kendime zorladim. Onlar bana yardim ettiler. Onu kaldirdim ve sana getirdim.
Her seyi ogrenen Gilgamis'in anasi Gilgamis'a anlatti:
Gilgamis bu acik bir seydir. Kirda sana benzer biri dogmustur. Onu daglar yetistirmistir. Senin onu gorur gormez bir kariymis gibi uzerinde ondan zevk aldigin adam senden asla ayrilmayacaktir. Adamlar onun ayaklarini opecektir. Sen onu kucaklayacaksin. Onu bana getireceksin! O guclu Engidu'dur. Dar zamanda arkadasa yardim eden bir yoldastir. Ulkede en guclu odur. Gucludur. Gokten inen yogun cevhere benzer. Gucu buyuktur. Senin kari gibi ustunde zevk aldigin o adam senden hic ayrilmayacaktir.
Gilgamis uyumak icin yatti ve baska bir dus gordu.
Anasina anlatti:
Aman ana baska bir dus gordum. Karisik seyler gordum. Uruk'ta yolun ortasinda bir balta yatiyordu. Bunun cevresine toplanmislar; halk da oraya zorluyordu. Bu baltanin gorunusu sasirticiydi. Ona baktigimda sevindim. Onu severek bir kariymis gibi onun uzerinde ondan zevk aldim ve yanima koydum.
Bilge butun bilimleri bilen Ninsun ogluna dedi:
Gilgamis senin o adami gormenin o bir kariymis gibi onun uzerinde ondan zevk almanin anlami onu sana denk tutacagimi gosterir. Bu yine guclu Engidu'dur dar zamanda arkadasa yardim eden bir yoldastir. Ulkede en guclu odur. Gucludur. Gokten inen yogun cevhere benzer gucu buyuktur!
Gilgamis bir daha anasina dedi:
Bu bana buyuk bir pay olarak dussun! Bir arkadas kazanmak isterim bir yoldas!
(Bir satir eksik.)
Ve Gilgamis dusleri yordu.
Gel bakalim yas yerden kalk!
Fahise boylece Engidu'ya anlatti. Hayvanlarin su ictikleri yerde ikisi yalniz kalmislardi.
Engidu fahisenin karsisina oturdu. O onun sozcuklerini dinledi ve anlattiklarina kulak verdi. Kadinin ogudu yuregine isledi. Kadin bir giysi cikardi: Birini ona giydirdi oburunu kendisine alikoydu; kadin onu bir ana gibi elinden tutup cobanlarin sofrasina hayvanlarin agilina goturdu. Onun yurdu daglar olan Engidu'nun onceleri ceylanlarla ot yiyen adamin kalabaligin sutunu emenin simdi onune yemek koydular. O utanarak gozunu dikiyor bakiyordu. Engidu ekmek yemesini bilmiyor icki icmesini anlamiyor!
Fahise agzini acip Engidu'ya dedi:
" Engidu ekmek ye! Bu yasamin kosuludur! Icki ic! Bu ulkenin gorenegidir! "
Engidu doyuncaya dek ekmek yedi. Yedi kup icki icti. Ici acildi nese buldu. Yuregine aciklik geldi yuzu parladi. Killi pis govdesini sivadi kendi kendini yagladi insana dondu. Sonra bir giysi giydi artik adam oldu.
Arslanlarin ustune yurumek icin silahini aldi. Cobanlar geceleri uykuya daldi. Kurtlari yakaladi arslanlari kovaladi. Eski bekciler rahat ettiler. O gucten ustun insan o erkeklerin bir tanesi Engidu bunlara bekci oldu.
(14 satirlik bosluk. Engidu fahiseyle birlikte)
Engidu orospu ile eglenirken gozlerini kaldirdi ve bir adam gordu. Fahiseye seslendi: "Yosma! Adam buraya gelsin! O ne diye geldi? Soyleyecegini dinlemek isterim! "
Fahise adami cagirip ona yaklasti ona dedi:
"Adam nereye acele ediyorsun? Yorulman neye yarar?"
Adam agzini acip Engidu'ya dedi:
"Benimle birlikte kiz evine gel! Nisanli secmek icin herkesin evi Uruk kralina daima aciktir. Nisanli secmek icin herkesin evi Uruk krali olan Gilgamis'a daima aciktir. O evlenecek olanlarla once kendisi yatar sonra da koca . Tanrisal yasaya gore bu tanrinin bir buyrugudur. Bu buyruk kendisine gobeginin bagi kesilir kesilmez verilmistir ."
Adamin sozu uzerine benzi sarardi...
(Dokuz satirlik bosluk.)
Engidu onden gidiyor orospu onun arkasindan.
O Uruk'a girince halk cevresine toplandi. Uruk'ta caddenin ortasinda durunca insanlar basina biriktiler ve ondan soyle soz ettiler: "O asagi yukari Gilgamis'a benzer. Bedence daha ufaktir; ama kemikleri onunkinden daha gucludur.
(Bir satir eksik.)
Ulkede en guclu odur. Gucludur. O kalabaligin sutunu emmistir."
(Bir satir eksik.)
Zayif yavrucuklar gibi ondan korkmalarina karsin adamlar rahatladilar "O yigite karsi gosterisi yaman bir yigit alandadir. Gilgamis'a karsi tanriya benzer onun " bir esi alandadir! Ishara'ya " ozgu bir yatak hazirlanmistir. Gilgamis'in onun yaninda kalmasi icin. Bu gece onunla 'Allahin emri' olacaktir "
Gilgamis yaklastiginda Engidu caddenin ortasina dikildi. Gilgamis'a yolu kapamak isteyip onu yatak odasina birakmadi.
(Yedi satir eksik.)
Gilgamis kirda buyuyen gur sacli ele avuca sigmaz Engidu'ya bakti: Kendi kendisine yol acti ve ustune yurudu. Kentin alaninda birbirleriyle karsilastilar. Engidu kapiyi ayagiyla kapayip Gilgamis'i iceri birakmadi. Bunun uzerine bogalar gibi bogurerek kapistilar: Kapinin direklerini paramparca ettiler. Duvar yerinden sarsildi! Gilgamis ve Engidu evet bogalar gibi bogurerek birbiriyle kapistilar. Kapinin direklerini paramparca ettiler. Duvar yerinden sarsildi! Gilgamis diz ustu yere dusunce ofkesi indi ve gogsunu geri cekti. Gilgamis gogsunu ceker cekmez Engidu ona Gilgamis'a dedi: " Anan olan agilin yabanil inegi Tanrica Ninsun seni bir tane dogurdu. Basin adamlarin tepesini asmistir! Enlil senin alnina insanlarin kralligini yazmistir! Gucun evrenin beylerinden ustundur."
(On satirlik bosluk.)
Birbirini optuler ve arkadas oldular.
(Gorunuse bakilirsa bundan sonraki 14 satirlik boslugun sonuna dogru Gilgamis'in Engidu'yu bir ogul olarak kendi anasina goturmus olmasindan soz ediliyor. Gilgamis Engidu'dan su bicimde soz ediyor.)
" Ulkede en guclu odur. Gucludur. Gokten inen yogun cevhere benzer gucu buyuktur! Kimse karsisinda duramaz. Ona lutfunu goster. "
Gilgamis'in anasi ogluna dedi Ninsun yabanil inek Gilgamis'a dedi:
"Oglum....
(Uc satir eksik.)
(Engidu'nun hep korumakta oldugu biciminden oturu Ninsun'un saskinligini belli ettigi anlasiliyor. Bundan sonraki bes satirsa Gilgamis'in yanitlarini olusturabilir.)
" Onunla yukari aile ocaginin kapisina gitti. O bana karsi pek cok kiskirtildi. Engidu'nun babasi ve anasi yoktur. Onun daginik saclari hic kesilmemistir. O kirda dogdugundan kimse onu egitmemistir. "
Engidu orada durdu ve onun soylediklerini dinledi. Gozleri yasla doldu. Soylenenler kendisine pek dokundugundan aci aci icini cekti. Gilgamis yuzunu ona cevirip oturduklari yerde birbirleriyle kucaklastilar; asiklar gibi eller birbirinin ustune kondu ve Gilgamis Engidu'ya dedi:
" Dostum neden gozlerin yasla dolu? Soylenenler sana dokundugu icin mi aci aci icini cektin? "
Engidu agzini acip Gilgamis'a anlatti:
" Dostum bir aci bogazimi sikiyor. Kollarim uyustu gucum azaldi."
Gilgamis agzini acip Engidu'ya dedi:
(Alti satir eksik.)
" Ejder yapili Humbaba ormanda oturuyor. Sen ve ben onu oldurup su belayi ulkeden kaldiralim. Kendimize katran agaclari devirelim. "
(Dort satir eksik.)
Engidu agzini acip Gilgamis'a dedi:
" Dostum ben daglarda deneyimliyim; yabanil hayvanlarla oralarda dolastim. Ormanin uzakligi iki kez on bin saat ceker. Yukariya onun icine dalacak kimdir? Humbaba... onun bogurtusu tufandir evet onun solugu ates saldirisi olum. Neden oturu boyle seyleri yapmaya yeliyorsun? Humbaba'nin oturdugu yer icin savasan hicbir kimse ona karsi dayanamaz."
Gilgamis agzini acip Engidu'ya dedi:
"Katransa ben bunun dagina cikmak istiyorum. Bu dag genis ormanin ortasinda bulunuyor.
(Uc satir eksik.)
Humbaba'nin bulundugu ormana gitmek istiyorum. Savasta bir balta bana yeter. Sen burada yalniz kal ben oraya gidecegim."
Engidu agzini acip Gilgamis'a dedi:
"Oraya nasil gidebiliriz... Katran ormanina? Gilgamis onun bekcisi bir savascidir. Hicbir zaman imizganmaz. "
(Iki satir eksik.)
Enlil onu katranlari korusun diye insanlarin basina bela kilmistir. Her kim yukari ormana cikarsa koturum olur."
Gilgamis agzini acip Engidu'ya dedi:
" .................................................. .......... "
" Gunes gokyuzunde durdukca tanrilar sonsuza dek yasarlar. Ancak insanin gunleri sayilidir. Onlarin ettikleri hep havadir. Sen daha buradayken olumden korkuyorsun. Yigit ruhundaki gucun sana yarari ne? Oyleyse seni ben gotureyim de agzin bana: " Ileri git! Korkma " diye cagirsin. Kendim olursem adimi yukseltirim 'Ejder yapili Humbaba'nin dusmani Gilgamis olmustur' derler. "
(Sekiz satir eksik.)
" Katran devirmek icin elimi bulastirmak istiyorum. Kendim icin bir ad birakmak istiyorum.
Simdi dostum silahci ustasina gitmek istiyorum. Silahlar gozumuzun onunde dovulsun. "
Elele verip silahci ustasina gittiler. Ustalar oturup birbirleriyle danistilar. Buyuk baltalar dovduler. Uc okkalik nacaklar dovduler. Yalimi iki okkalik buyuk kiliclar dovduler. Kabzalarin basi on bes okkalik kiliclarin kini on beser okkalik; altindan. Gilgamis ve Engidu her biri 300 okkalik silahlar tasidilar.
Adamlar Uruk kentinin yedi surgulu kapisina vardilar; halk bir araya birikti; Uruk sokaklarina nese sacildi. Gilgamis Uruk sokaklarinda halkin nesesine tanik oldu. O karsisinda oturan halka seslendi:
" Ben ejder yapili Humbaba'ya gitmek istiyorum. O soylenen seyi ben Gilgamis gormek istiyorum. Onun adi ulkelere yayilmistir. Katran ormanina kosmak istiyorum. Uruk cocugunun nasil guclu oldugunu butun ulkeye anlatayim. Katranlari devirmek icin elimi bulastirayim. Kendim icin sonsuzlasacak bir ad yapayim! "
Uruk mahallesinin yaslilari donup Gilgamis'a dediler:
" Gilgamis sen genc oldugundan gonlun seni boylesine ileri goturdu. Sen burada ne yaptigini bilmiyorsun. Bizim isittiklerimiz Humbaba'nin cok acayip oldugudur. Onun silahinin karsisina cikacak olan kimdir? Orman iki kez on bin saat uzaklik cekiyor. Yukari cikip onun icine girecek olan kimdir? Humbaba onun bogurtusu tufandir evet onun solugu ates onun saldirisi olum. Neden dolayi boyle seyleri yapmaya heves ediyorsun? Humbaba'nin oturdugu yer icin savasan hicbir kimse ona dayanamaz."
Gilgamis ogutculerinin sozunu dinledikten sonra gulumseyerek gozlerini arkadasina dikti .
(Dokuz satir eksik).
"Korucuyu melegin seni sikintilardan kurtarsin; baris icinde Uruk kiyisina (41) donmen icin sana kilavuz olsun!"
Gilgamis diz cokup elini kaldirdi:
" Soyledikleriniz yerini bulsun. Simdi gidiyorum. Samas! Ellerimi sana kaldiriyorum: oraya varinca canim sag esen kalsin! Beni Uruk kiyisina geri dondur! Golgeni ustumden eksik etme! "
Bundan sonra Gilgamis arkadasini cagirdi falina onunla birlikte bakti .
(Yedi satir eksik).
Gilgamis'in gozlerinden yaslar bosandi:
" Hic gitmedigim bir yol. Sonu belli olmayan bir yolculuk. Burada sag esen kalirsam seni gonlume gore sevmis olurum. Kendimi senin zevkine kaptirmak isterim seni tahtlara gecirmek isterim. "
Artik koleler silahlarini getirdiler. Buyuk kiliclari yayi sadagi eline teslim ettiler. Baltalari aldi sadagi ve Ansan yayini bir yanina asti kilici kemere takti. Yolda yurumeye basladilar. Insanlar Gilgamis'a sordular:
" Sen ne zaman kente geri doneceksin? "

Yaslilar Gilgamis'a cok saygi gosterdiler. Yol hakkinda ona ogut verdiler:
" Gilgamis gucune guvenmemelisin. Onu birak yoluna gitsin sen kendi kendini koru. O orada keci yolunu bilir; arkadasi kollar; Engidu orada senden onde gitsin. O yolu gordu yoldan gecti. Ormana giden yoldan daglarin gecidinden. O Humbaba'nin butun gizli yollarindan gecti. Boylece onde giden arkadasini korur. Onu birak yoluna gitsin sen kendi kendini koru. Samas seni dilegine kavustursun. Isittiklerini sana gozlerinle gostersin! O sana kapali olan yolu acsin! Yolu senin adimina acsin! Dagi senin ayagina acsin! Seni hosnut eden seyi gecen sana getirsin . Lugalbanda basarida sana yardim etsin. Bir cocuk gibi basarina kavus! Humbaba'nin kiyisinda ugrasacagin irmaginda ayaklarini yika! Aksam molanda bir kuyu kaz. Kirbanda her zaman temiz su bulunsun. Samas'a soguk su sun. Her zaman Lugalbanda'yi animsa!
Engidu arkadasi yoldasi korusun. (anlasilmaz bir sozcuk) ... kadar kendisi getirsin. Hepimiz birden krali sana teslim ediyoruz; sen de yurda donerken krali bize teslim et! "
Engidu agzini acip Gilgamis'a dedi:
" Sen karar verdin artik yuru. Yuregin korkusuz olsun. Yalnizca bana bak!
Hasmin oturdugu yeri Humbaba'nin uzerinde dolastigi yollari iyi biliyorum. Yola cikmamizi buyur onlardan buradan ayril! "
Gilgamis agzini acip Uruk'un yaslilarina dedi:
(Dort satir eksik).
" Size soylediklerimi benimle gidecek olan Engidu'yla birlikte yapacagim. Ogutlerinizi sevinerek gonulden dinledim. "
Yaslilar onun bu sozlerini dinledikten sonra yigitlere yol actilar;
" Yuru Gilgamis isin ugurlu olsun! Koruyucu tanrin yaninda gitsin o seni basariya erdirsin. "
Gilgamis agzini acip Engidu'ya dedi:
" Gel arkadasim buyuk saraya gidelim. Buyuk kralice Ninsun'un huzuruna. Ninsun'un verecegi akillica ogut ayaklarimiza dogru yolu gosterir. "
Gilgamis'la Engidu elele verip buyuk saraya buyuk kralice Ninsun'un huzuruna ciktilar. Gilgamis cikti ve Ninsun'un yanina girdi:
" Ninsun ben guclendim; yeni bir sey basarmak istiyorum: Humbaba'nin yanina uzak bir yola yuruyecegim. Bilmedigim bir savasa atiliyorum bilmedigim bir yola cikiyorum. Benim gidip geri donmem katran ormanina varmam ejder Humbaba'yi oldurmem Samas'in nefret ettigi o belayi ulkeden temizlemem icin gereken zamani benim hesabima Samas'tan dile. Onu oldurup katran agacini ben devirince ulkenin yukarisinda asagisinda baris olsun. Utku belgisini senin onunde dikeyim. "
Kralice Ninsun oglu Gilgamis'in sozlerini aciyla dinledi:
(On dort satirlik bosluk).
Ninsun odasina girdi.
(Bir satir eksik).
O bedenine yarasan bir giysi giydi gogsune de yarasan bir mucevher takti. O kemer ve krallik tacini koydu. Merdivene basip damin ustune cikti. Kurban yerine cikarak tutsu yapip Samas'in onune koydu. Tutsusunu yakip Samas'in huzurunda kollarini kaldirdi:
" Neden oglum Gilgamis'a coskun bir yurek verdin neden savasa simdi de o gitsin diye onu ileri ittin? Humbaba'nin yanina uzak bir yol yuruyecek. O bilmedigi bir savasa atiliyor bilmedigi yollarda yolculuk ediyor! Onun gidip geri donmek katran ormanina varmak ejder Humbaba'yi yok etmek senden nefret eden o kotuyu ulkeden temizlemek zamanini Gilgamis'in yoluna baktigin gunde seni seven o nisanli Aya sana animsatsin! Onu gecelerin bekcilerine yildizlara aksamlari baban Aya da ismarla. "
(On iki satirlik bir bosluktan sonra asagidaki anlasilmasi guc sozcukler geliyor):
O tutsuyu sondurup kotu ruhlari dagitma duasini okudu. Haber vermek icin Engidu diye cagirdi."
" Benim kucagimda yetismeyen guclu Engidu! Simdi seni ogulluga kabul ettim. Gilgamis'in armaganlari olan buyuk rahipler tapinak kizlari ve tapinim toreni hizmetcileriyle birlikte kabul ettim.
Ninsun Engidu'nun boynuna bir muska asti.
(84 satirlik bir bosluk).
Yaslilarin Engidu'ya ikinci seslenisleri:
" Engidu arkadasini kolla yoldasini koru ...... Onu kendin getir! Hepimiz birden krali sana teslim ediyoruz sen de yurda donerek krali bize teslim et."
(Tabletin gerisi kiriktir).
(Bu tabletin ilk dort bucuk sutunu -butun tablet alti sutundan olusmaktadir- herhalde kralin ve arkadasinin katran ormanina gidislerinden soz ediyordu. Ama bu sutunlardan ancak kirik bir parca kalmistir. Bu parca ikisinin basindan her gun gecenleri sik sik betimlemektedir.)
Iki kez yirmi saatten sonra hafif bir yemek yediler. Iki kez otuz saatten sonra kendi kendilerini aksam dinlenmesine cektiler. Iki kez elli saati butun bir gunde yuruduler. Bir ay uc gunluk yolu uc gunde kestirdiler. Aksam dinlenmesine bir kuyu kazdilar .
(Burada 200'den cok satir yitmistir. Geri kalan parcada yineleme vardir. Bu yinelemeden anlasildigina gore Gilgamis'la Engidu ormanin kapisina gelmislerdir. Bir bekci Humbaba'nin diktigi kocaman kapiyi beklemektedir. Gilgamis'la Engidu onunla basa cikip cikmayacaklari konusunda duraksamis olmalilar ki Engidu ona sunlari soyluyor
" Uruk'ta ne dedigini animsa! Uruk'un cocugu Gilgamis sen oldurmek icin yekin onun ustune var! "
Agzindan cikan sozleri duyar duymaz tam guveni artti.
(Bundan sonraki belki Gilgamis'in Engidu'ya soyledigi sozlerdir.)
Onun savasmasi ve bir de ormana dalip bizden kacmamasi icin hemen ustune vardi. Hicbir silah islemesin diye giyinmek icin yedi savas giysisi hazirladi. O anda yalnizca birini giydi geri kalan alti kat giysiyi soyundu. Bunlar yerde ayaklarinin altinda kaldi.
Ormanin kapisinda duran bekciyi yakalamak icin huysuz yabanil bir boga gibi ileri atildi. O birden bire bagirip korkuya dustu. Ormanlarin bekcisi bagirip cagirdi!
Cocugun babasini cagirmasi gibi Humbaba'yi cagirdi.
(Buradaki 22 satirlik boslukta belki her iki yigidin bekciyi zararsiz duruma getirmis olmalari ve Engidu'nun kapiyi nasil actigi anlatilmistir. Bundan sonrasi soyledir
Engidu konusmak icin agzini acip Gilgamis'a dedi:
" Biz ormana inmeyelim. Kapiyi acarken elim tutmaz oldu. "
Gilgamis konusmak icin agzini acip Engidu'ya dedi:
" Biz simdiye dek boyle uzulduk mu? Biz butun daglari asarak geldik. Bununla birlikte hedef karsimizda duruyor. Benim savastan anlayan savas deneyimi olan arkadasim giysime dokunursan artik olumden korkmazsin!
(Iki satir cevrilememistir.)
Elinin tutmazligi gitsin! Vucudunun agirligi yok olsun! Arkadasim koluma asil birlikte inelim. Gonlun savasa doysun! Olumu unut korkma! Kendisini koruyan adam arkadasini da sag tutsun! Insanlar olunce kendilerine ad yaparlar! "
Ikisi birden yesil ormana vardilar. Konusmalari kesildi sessiz durdular
Ormana gozlerini dikip baktilar. Katranlarin yuksekligine sastilar. Ormana girilen yola sastilar. Humbaba'nin gectigi yerde bir ayak izi vardi. Yollar iyi bir durumdaydi. Buyuk yol guzel yapilmisti. Onlar katran agaci dagini goruyor tanrilarin oturdugu yeri Irnina'nin yuksek tapinagini. Bu dagin onunde bir katran agaci vardi. Bu pek gurdu; golgesi cok hostu sevincle doluydu. Calilar birbirine girmisti. Buyuk ormanin agaclari da birbirine girmisti.
(56 satirlik bosluk.)
Iki yigit Humbaba'yi beklediler ama o gelmedi...
(6 satirlik bosluk.)
Engidu agzini acip Gilgamis'a dedi:
Humbaba'nin izini boyle bulabilir miyiz? Birak bir biri arkasina dusler gorelim.
(Uc satir eksik.)
Dusler uc kez gorulmeli.
(26 satirlik bosluk. Bu boslukta Gilgamis'in gordugu birinci dus anlatilmistir.)
Engidu agzini acip Gilgamis'a dedi:
(Iki satir eksik.)
"Dusun beni cok sevindirdi!"
Aksam dinlenmesine gitmek icin birbirleriyle sozlestiler. Gece yarisi onun uykusu kacti dusunu Engidu'ya anlatti:
" Arkadas nasil? Sen beni uykumdan ne diye tedirgin ettin? Ben nicin uyanigim? Engidu arkadas ben bir dus gordum... Sen beni uykumdan tedirgin ettin? Ben nicin uyanigim? Birinci dusumun ustune ikinci dusum gorundu; derin dag diplerinde duruyorduk hemen dag devrildi... Beni yere yikti. Dag ayaklarimi yakaladi ve onlari birakmadi. Biz onun karsisinda kucuk saz sinekleri gibi kaldik... Oyle aydinlikti ki. Bana bir adam gorundu. Ulkede en guzel oydu. Pek guzeldi. O beni dagin altindan cekti bana su icirdi . Yuregim ferahladi. Ayaklarimi yere degdirdi. "
Kirda dogan Engidu arkadasina dedi Engidu dusu yordu.
" Arkadas dusun guzeldir pek iyi bir dustur. Arkadas gordugun dag Humbaba'dir. Humbaba'yi yakalayacagiz; onu oldurecegiz ve olusunu disari tarlaya atacagiz. Yarin her sey sona erecek. "
Iki kez yirmi saatten sonra hafif bir yemek yediler. Iki kez otuz saatten sonra kendilerini dinlenmeye cektiler. Samas'in onunde bir kuyu kazdilar. Ancak Gilgamis daga tirmandi ve ince ununu daga serpti .
" Dag! Engidu icin bana bir dus getir! Ona Engidu'ya da bir isarette bulun! "
Dag Engidu icin ona bir dus getirdi. Ona Engidu'ya da bir isarette bulundu. Pek soguk bir yel esti bir firtina gelip gecti. Firtina Gilgamis'i uyuttu. Gilgamis uyurken daglarin yamaclarinda biten bugdaylar gibi bir yana devrildi ve Gilgamis'in cenesi baldirina dayandi . Insanlara gevseklik veren uyku onun ustune dustu. Uyandigi uykuyu birakip yukari yurudu arkadasina dedi:
" Arkadas beni cagirmadin mi? Nicin uyandim? Sen beni sarsmadin mi? Nicin korktum? Buradan bir tanri gecmedi mi? Organlarim nicin titredi? Arkadas ucuncu bir dus gordum ve gordugum dus cok urkutucuydu; gok haykirdi yeryuzu gurledi! Hava dinginlesti karanlik coktu. Bir yildirim dustu. Bir yangin yukseldi. Duman koyulasti. Olum yagdi. Yagan koz oldu; ates sondu ve yukaridan asagi dokulen (koz olan ates) kule dondu. Asagi gel tarlada konusabiliriz. "
Orada Engidu onun kendisine anlattigi dusu duyunca Gilgamis'a dedi:
(Buradaki boslukta belki Engidu'nun Gilgamis'in gordugu dusu ovmesi ve sonra iki arkadasin katranlari devirmek icin en son karari vermeleri anlatilmaktadir).
O eliyle baltayi yakaladi... bir tane de nacaklari vardi: Engidu onu eline aldi ve katranlari devirdi; ama Humbaba gurultuyu duyunca ofkelendi:
" Kimdir o daglarimin cocuklari olan agaclarin irzina gecen? Kimdir o katrani deviren? "
Bunun uzerine goksel Samas gokten onlara seslendi: " Ileri gidin korkmayin! "
(Yaklasik 80 satirlik bosluk. Gorunuse gore Gilgamis ve Engidu Humbaba'yla yapacaklari savasim icin Samas'tan ogut istediler. Samas'in verdigi olumsuz yanit burada anlatilmis olmalidir. Cunku metin soyle suruyor
...ve ondan sel gibi goz yaslari bosandi. Gilgamis goksel Samas'a dedi:
(Iki satir eksik.)
Ancak ben goksel Samas'a bas egiyorum. Benim icin gosterilen yoldan yurudum.
" Goksel Samas Gilgamis'in yalvarmasini dinledi ve Humbaba'nin onune buyuk firtinalar cikardi: Buyuk firtina poyraz kasirga kum firtinasi bora firtinasi kiragi firtinasi ruzgar cam firtinasi! Ona karsi sekiz firtina kalkti ve bunlar Humbaba'nin gozlerine savruldu. Ileri gidemedi geri donmedi. Humbaba savastan vazgecti. Bunun uzerine Humbaba Gilgamis'a seslendi: " Gilgamis beni birakmalisin! Sen benim efendim olmalisin ben senin kolen olmaliyim. Ben sana daglarimin cocuklari olan agaclari devireyim ve onlardan senin icin evler yapayim. "
Engidu Gilgamis'a dedi:
" Humbaba'nin dediklerini dinleme! Humbaba'yi oldurmelisin! "
(Bunu izleyen boslukta Humbaba'nin oldurulmesi ve iki yigitin geri donmesi anlatilmaktadir; tabletin son satiri belki soyle tamamlanmaktadir
Gilgamis Humbaba'nin kesilen basini siriga dikti.
Kirini yikadi silahlarini parlatti basini sallayarak sacinin tutamlarini arkaya atti. Kirli giysisini firlatip temizini giydi savas giysisini giyip beline islemeli kemerini kusandi. Gilgamis krallik tacini giyince Gilgamis'in guzelligi Istar'in guzel gozlerini kamastirdi:
" Gel Gilgamis! Benim guveyim ol! Bana meyveni armagan et armagan etsene! Sen benim kocam ol ben senin karin olayim! Sana altindan ve lacivert tasindan yapilmis kosu arabalari kosturayim! Tekerlekleri altin boynuzlari ayna gibi parlayan madenden olsun! Buna ruhlar dev gibi katirlar kosulsun!
Sen evimize girince seni katran kokulari karsilasin. Buyuk rahipler ve soylular ayaklarini opsunler! Krallar buyukler ve beyler ayaklarinin altina diz coksunler! Daglarin ve ulkelerin urunlerini sana vergi olarak getirsinler!
Sana keciler ucuz koyunlar ikiz yavrulasin! Senin sipan bir ester yukuyle kossun! Arabanin onundeki atin yarista birinci olsun! Boyunduruktaki okuzlerinin esi olmasin! "
Gilgamis konusmak icin agzini acip gorkemli Istar'a dedi:
" Seni ha!........ Seninle evlenirsem ne kazanacagim? Nasil olsa kendimi yaglayacak yagim ve ustume giyecek giysim var. Yiyecek ekmegim ve azigim vardir dahasi tanrilara yarasir yemegim krallara ozgu ickilerim bulunur!
(Bir satir eksik. Bundan sonraki parcada Gilgamis Tanrica'yi su bicimde asagiliyor
..................................................
..................................................
..................................................
..................................................
Sen sogukta isitmayan bir ortusun! Sen ruzgara ve firtinaya engel olmayan uydurma bir kapisin! Sen ustune ortuleni altinda ezen bir fil derisisin! Sen icinde toplanti yapan yigitlerin ustune coken bir saraysin sen tasiyicisinin ustunde eriyen bir ziftsin! Sen tasiyicisinin ustunde bosalan bir kirbasin! Sen tas duvari catlatan bir kirecsin! Sen dusman ulkesini ceken bir yemissin . Giyeni sikan bir ayakkabisin!
Dostlarindan hangisini sonsuz olarak sevdin? Cobanlarindan hangisini surekli olarak begendin? Haydi sevgililerinin adlarini sayayim!
(Bir satir eksik.)
Senin gencliginin sevgilisi olan Tammuz'a yildan yila agiti yazgi kildin. Sen renkli coban kusunun askina dustun; ama ona da vurup kanadini kirdin; simdi o ormanlarda " kappi " diye bagirip duruyor!
Sen gucu ustun olan aslanin askina dustun; ama sonra ona yedi ve yedi tuzak cukurlari kazdin.
Sen savasa aliskin olan atin askina dustun; ama sonra ona kirbac bizlengic ve kamciyi yazgi kildin; iki kez yedi saat kosmayi yazgi kildin; ona suyu bulandirip icirmeyi yazgi kildin; anasi Silili'ye surekli yasi yazgi kildin!
Sen koyun cobaninin askina dustun; o sana durmadan koz yigip gunu gunune oglaklar getirdi; ama sonra ona vurup kurda dondurdun simdi de kendi kucuk cobanlari onu kovaliyorlar; dahasi kendi kopekleri bacaklarini isiriyorlar. Sonra sen babanin hurma bahcivani olan Isullanu'nun askina dustun; o sana durmadan bir sepet hurma getirip gunu gunune sofrani donatirdi; ama sonra ona goz atarak yaklastin: Isullanu'cigim.... yiyelim dedin.
(Bir satir cevrilememistir.)
Isullanu su yaniti verdi:
" Sen benden ne istiyorsun? Sanki anam benim icin pisirmedi mi? Ne diye kokmus curumus yemekleri yiyecekmisim?.. oyle ekmek ki kabugu sazdan ve dikendendir. "
(Bir satir eksik)
Sen onun soyledigi bu sozleri duyduktan sonra ona vurup onu ..... dondurdun ve bahcenin icine biraktin.
(Bir satir cevrilememistir.)
Simdi beni seversen beni de onlar gibi yaparsin.
O Istar bunu duyar duymaz ofkelendi; yukariya gokyuzune cikti. Istar babasi Anu'nun huzuruna gitti. O anasi Antum'un huzuruna gitti ve dedi:
" Babam! Gilgamis bana sovuyordu! Gilgamis bana kokmus curumus seyleri saydi. Kokmus curumus seyleri! "
Anu konusmak icin agzini acip gorkemli Istar'a dedi:
" Once sen kavgaya baslamadin mi ki? O sana kokmus seyleri saydi. Kokmus curumus seyleri! "
Istar konusmak icin agzini acip babasi Anu'ya dedi:
" Babam Gilgamis'i oldurmesi icin bana gokyuzunun bogasini ver!
(Bir satir eksik)
Fakat sen gokyuzunun bogasini bana vermezsen o zaman ben cehennemin kapilarini kirar direklerini firlatir kapilari ardina dek acarim. Yasayanlari yemeleri icin oluleri kaldiririm. Dirileri yesinler diye. O zaman dunyada oluler dirilerden cok olur! "
Anu konusmak icin agzini acip gorkemli Istar'a dedi:
" Kizim benden istedigini yaparsam yedi kavuz yillari olur. Insanlar icin bugday biriktirdin mi? Hayvanlar icin ot bitirdin mi? "
Istar konusmak icin agzini acip babasi Anu'ya dedi:
" Baba insanlar icin bugday yigdim hayvanlar icin de ot sagladim! Onlarin yedi kavuz yillarinda doymalari icin insanlara bugday topladim; hayvanlara ot yetistirdim. "
(Uc satir eksik.)
Anu onun bu sozunu doyunca gokyuzunun bogasinin zincirini Istar'in eline teslim etti. O bogayi yere indirmek icin alip asagi goturdu ve onu Uruk agilina surdu.
(Bir satir eksik)
Gokyuzunun bogasi korku salarak asagi indi. O birinci solumasinda yuz kisi devirdi; iki yuz devirdi; uc yuz kisi...
Ikinci solumasinda yuz daha devirdi. Iki yuz daha uc yuz kisi daha.
O ucuncu solumasiyla Engidu'ya saldirdi. O Engidu'yu susecegi anda Engidu gozetleyip birdenbire boynuzlarini yakaladi. Hirsindan gokyuzunun bogasinin agzindan kopukler savruldu. Kuyrugunun kalin tarafiyla Engidu'ya carpip onu yere atti.
Engidu konusmak icin agzini acip Gilgamis'a dedi:
" Eskiden biz kendi kendimize ovunduk. Simdi bunu gosterelim! "
(Dort satir eksik.)
Bunu nasil yapacagimizi sana ogreteyim: Sen ve ben ayrilmaliyiz ben bogayi kuyrugundan yakalayayim.
(Uc satir eksik.)
Kilicin onun bogaziyla boynuzlarinin arasina insin. "
Engidu Gokyuzunun bogasini tutmak icin kovalayip simsiki kuyrugundan yakaladi. Engidu onu iki eliyle tuttu ve Gilgamis usta bir kasap gibi kilicini guclu ve guvenli bir vurusla onun bogaziyla boynuzlarinin ortasina indirdi...
Onlar orada gokyuzunun bogasini oldurdukten sonra yuregini cikarip Samas'in onune koydular. Onlar Samas'in huzurunda saygiyla egilip geri cekildiler; sonra her iki kardes oturdular.
Istar Uruk duvarinin ustune cikip bir ciglik kopardi:
" Yuh olsun Gilgamis'a! Beni rezil etti; Gokyuzunun bogasini oldurdu! "
Engidu Istar'in bu sozunu duyunca gokyuzunun bogasinin budunu koparip ona firlatti:
" Seni elime gecirseydim seni de boyle yapardim! Onun sakatatini koluna asardim! "
Istar kadin sevgililerini tapinagin hizmetcilerini ve orospulari basina toplayip gokyuzunun bogasinin budu icin aglayip yakindi.
Gilgamis butun silahci ustalarini cagirdi. Ustalar boynuzlarin kalinligina sastilar. Her boynuzun dokumu altmis okkalik lacivert tasindandi. Bu boynuzlarin kabugu iki parmak kalinligindaydi. Her ikisinin ici yedi kova yag aliyordu. Gilgamis bunlari yag koymasi icin tanrisi Lugalbanda'ya armagan etti. Bunlari iceri goturdu. Tanri sarayinin icindeki kutsal yere asti. Firat'ta ellerini yikadiktan sonra el ele verip Uruk kentinin sokaklarindan gectiler. Uruk halki onlari gormek icin toplandi. Gilgamis kendi saray cariyelerine su sozleri soyledi:
" Erkekler arasinda en gorkemli olan kimdir? Yigitler arasinda en guclu olan kimdir? "
" Erkekler arasinda en gorkemli olan Gilgamis'tir. Gilgamis yigitler arasinda en guclu olandir. "
(Uc satir eksik)
Gilgamis sarayinda bir utku senligi yapti. Yigitler gece karanliginda rahatca uykuya daldilar. Engidu da uykuya daldi ve bir dus gordu.Sonra dusunu yorarak yukari yurudu ve arkadasina dedi:
" Arkadas neden oturu yalnizca buyuk tanrilar birbirlerine danistilar? Bu gece gordugum bir dusu dinle: Anu Enlil Ea ve goksel Samas toplandilar. Anu Enlil'e dedi: " Gokyuzunun bogasini oldurduklerinden Humbaba'yi vurduklarindan ve dagin katranini devirdiklerinden iclerinden birisi olsun! "
Fakat Enlil dedi:
" Engidu olsun ama Gilgamis olmesin. "
Bundan sonra goksel Samas kahraman Enlil'e dedi:
" Onlar gokyuzunun bogasini ve Humbaba'yi senin sozun uzerine oldurmediler mi? Simdi Engidu sucsuz yere mi olecek? "
Enlil goksel Samas'a kizdi:
" Cunku sen onlarin dengiymissin gibi her gun asagiya yanlarina gidiyorsun! "
Hasta olan Engidu orada Gilgamis'in ayaklarinin dibine dusup kaldi. Gozlerinden yaslar bosandi. Gozlerinden yaslar bosanan Engidu'ya Gilgamis dedi:
" Kardes sevgili kardes! Neden kardesimin yerine beni sucsuz saydilar? "
Oyleyse: " Simdi ben bir ruh yaninda mi oturuyorum? Ruhlarin yeryuzune ciktigi kapinin dibinde mi oturuyorum ? Benim sevgili kardesimi bundan boyle gozlerimle goremeyecek miyim? "
(Gorunuse gore bunu izleyen 13 satirlik boslukta belki Engidu'nun sitma sabuklamasi sirasinda kendi hastaligini Humbaba'nin orman onunde duran kapiya yormus olmasi anlatilmistir
Engidu gozlerini acip kapilarla bir insanla konusur gibi konustu; ama ormanin kapilarinda akil ve kavrayis yoktu.
" Iki kez yirmi saatlik yerden senin kerestenin iyiligini sectim. Ben yuksek katrani gorunceye kadar senin kerestenin esine rasgelmedim. Senin yuksekligin alti kez on iki endazeye variyor. Senin enliligin iki kez on iki endazeye variyor .
(Bir satir eksik)
Ben seni yapip Nipur'a getirdim ve orada taktim. Senden boyle bir iyilik gorecegimi bilseydim elime bir balta alir seni paramparca eder ve Firat uzerinde gitmek icin bir sal yapardim. "
(Elli satirlik bosluk. Engidu Samas'tan lanetini avcinin uzerine indirmesini diler
" ... Onun kazancini yok et. Onun kollarini gucten dusur. Onun gidisini begenme. Pesine dustugu hayvan ondan kacsin; avci gonlundekine ermesin! "
Fahiseye orospuya ilenmek icin yuregi tutusuyor:
" Senin yazgini ******* sana ben yazayim. Bir yazgi ki sonu gelmesin; sonsuza dek sursun! Sana ilenclerin en kotusunu savurayim. Karanlik yerin ilenci sabahin erkeninde karsina ciksin! Gece yarisina kadar zevkinin evi sana bela olsun !
(Sekiz satirlik bosluk. Anlasilabildigine gore Engidu'nun ilencleri fahiseyi tutuyor
Sehir lagimlarindaki pislikler senin yiyecegin olsun! Sehirdeki bulasik sulari senin ickin olsun! Yattigin yer sokak olsun durdugun yer duvar golgesi olsun!
(Bir satir eksik.)
Sarhos ve susuz yanagina vursun! "
(On satir bosluk)
Samas onun agzindan cikan sozleri isitince ona gokten seslendi: "Engidu nicin fahiseye orospuya ileniyorsun? O fahise ki sana yasamda gereken ekmegi yedirdi. O sana ulkede icilen ickiyi icirdi. Gorkemli giysi giydirip o sanli Gilgamis'i sana yoldas etti. Simdi senin kardesin gibi olan arkadasin Gilgamis seni rahat yatagina yatiracaktir. O seni gorkemli bir yatakta rahat ettirecektir. Esenlik olan bir yerde solunda bulunan bir yerde seni oturtacaktir. Yeryuzunun butun hukumdarlari ayaklarini opecektir. O senin icin Uruk halkina ah ettirip onlari aglatacak mutlu kimselere cevresinde yas tutturacak ve o senden sonra bedenini pis ve igrenc bir duruma getirip senin icin kendinden gecerek sirtina bir aslan postu atip collere dusecek. "
Bu anda Engidu Samas'tan yigitin sozunu isitince kukreyen yuregi hemen dinginlesti.
(Iki satirlik bosluk. Sonra Engidu yeniden fahiseden soz ediyor; ama gorunuse gore bu kez Engidu fahiseye alayli bir dilekte bulunuyor
"Seni krallar ve beyler sevsin. Kibar delikanlilar senin icin cektikleri karasevdadan dizlerini dovsunler ve senin yoluna saclarini yolsunlar! Asker ve subaylar senin icin kemerlerini soksunler! Senin basina lacivert tasi ve altin dokulsun. Hazine bekcisi onceden uzerine islemisken simdi onun hazinesi senin icin acilsin ve serveti yoluna sacilsin! Seni tanrilarin avlusuna ben gotureyim. Yedi cocuklu bir kari sana feda edilsin! "
Engidu'nun hasta karni sanci icindedir. Engidu odasinda yalniz basina yatmaktadir. Gece gordugu dusu arkadasina anlatiyor:
" Arkadas bu gece bir dus gordum. Gok bagirdi yeryuzu yanit verdi. Ben