•LaMaZ!_GoGo•

Tepede iliklere kadar işleyen sıcağıyla güneş göz alabildiğine uzanan kumlar  diye başlayan tamamlanmamış bir cümle ilk anda hepimizde faklı çağrışımlar yapar. Öğrenilmiş öğretilmiş duygularımızın etkisiyle bilincimiz ve bilinçaltımız harekete geçer. Cümlenin devamı denizi çölü betimliyor olabilir ama içinde bulunulan ruh halinin de etkisiyle olası çağrışımlar yazarın kastettiğiyle aynı olmayabilir. Öyle yada böyle okuyan etkilenir. Beklentileri karşılanmış bir okur yorumuyla diğerleri arasındaki fark yazar için yazım anında bilinmezlerdendir. İnsanoğlunun duygusal ve fiziksel hareketleri doğrusal değildir önceden hesaplanıp tahmin edilemez. Kestirilemez ve hesaplanamazları fizikte Kaos Teorisiyle açıklamaya çalışırlar. Kaos teorisinin özü insandır.



Kaos teorisinde kargaşa ve karmaşık olgulara dair gözlemler yapılmaktadır. Mitolojilerde yaradılış efsanelerinde başlangıçta görülen kaos antik çağlardan günümüze popülerliğini arttırarak gelmiştir. Teori kuram olarak ticaretten bilime iletişimden tıbba kadar günlük yaşamın pek çok alanında karşımıza çıkmakta. Doğrusal olmayan sistemler incelenirken hareketler önceden kesin olarak hesaplanamaz. Arabanın camına düşen yağmur tanesinin izleyeceği yol veya su dolu bardağın elimizden nereye fırlayacağı kırılıp kırılmayacağı suyun dağılımının nasıl olacağı gibi örnekler günlük yaşamımızda karşılaştığımız kaotik yapılardan birkaçı.

Kelebek Etkisi teorisi

1963 yılında Edward N. Lorenz isimli bir meteorolojistin hava durumuyla ilgili hesaplar yaparken bulduğu Kelebek Etkisi Kaos fiziği için önemli bir adım sayılmaktadır. Lorenz hesaplamasının başlangıç verisinde kullandığı 0.506127 sayısının küsuratı diyebileceğimiz kısmını atarak sadece 0.506 sayısını kullanarak yaptığı ikinci hesaplamada iki sayı arasındaki fark binde bir gibi çok küçük farktı. Bir kelebeğin kanadını çırpmasının yarattığı rüzgârla eş değer sayılan bu fark Avrupada fırtına kopmasına sebep olabilecek büyüklükteydi. Kelebek etkisi bir sistemin başlangıç verilerindeki ufak değişikliklerin öngörülemez sonuçlar doğurabilmesine verilen isimdir.



Karmaşık hadiselerde karmaşık değişkenlerin rol aldığı en büyük kaotik yapılar insanlarında dahil olduğu canlı sistemlerdir. Yaşamımızın birçok alanında bir hesaplanamazlık belli bir zaman sonra davranışların kestirilemediği durumlarla karşılaşırız. Hep çok sakin olan kedimiz köpeğimiz bir gün saldırganlaşabilir. Arkadaşımız sevgilimizle ilişkimizde kendimizi bir anda farklı bir konumda bulabiliriz. Başlangıç koşullarından birindeki değişiklik süreci etkilemiş beklenen sonucu tamamen değiştirmiştir.



Bu iki taraf içinde kaostaki kelebek etkisidir diyebiliriz. Bizde başlangıçtaki koşulu değiştirelim Karmaşa kelimesinin son hecesini çıkaralım. Yaşadıklarımıza Karma diyebilir miyiz?

Beğensek de beğenmesek de Dünya ve Ülkemizin içinde bulunduğu kaotik koşulları hazırlayan kelebeklerde içimizden.

Bir kelebeğin kanat kırpışından çok daha fazla etkimiz olacağını düşünerek yaşadıklarımızı değiştirebileceğimiz gerçeğini unutmayalım.