...::: Alkol :::...

Tarihçe

* 8 bin yıl önce Mezopotamyalıların arpayı ekmek yapmak için ilk ıslah etmesiyle bira yapımı başladı. * 6 bin yıl önce Sümerler Godin Tepelerinde (Batı İran ve Anadolu) bira ve şarap içiyorlardı. * Paleolitik çağda fermente edilmiş meyve tahıl ve baldan alkol yapılıyordu. * Metanol Yunanca Methy ve Sanskritçe Madhu kelimelerinden gelir ve bal sarhoş eden madde anlamına gelir. * Alkol kelimesi Arapçadan gelmektedir. * Distilasyon İS 8. yy’da Arabistan’da başlamıştır.

* Alkolizm davranışsal bir bozukluktur.
* Tekrarlayıcı olarak fazla miktarlarda alınan alkole bağlı problemler gelişmesi anlamına gelir.
* Alkolik kötü sonuçlar doğurmasına rağmen kompulsif bir biçimde alkol içmeye devam eder.
* Alkolizmde alkol alımının sınırlanması ile ilgili kontrol kaybolmuştur

İnsanlar Neden İçiyorlar

* Zevk almak
* Duygudurumu düzeltmek
* Stresle başa çıkmak
* Alkol içme arzusu (craving aş erme)

Alkoliğin Hayatı

* İçenlerle arkadaşlık eder evlenir
* İçmek için her zaman neden vardır: mutluluk neşesizlik gerginlik vs
* İçme fırsatları sonsuzdur: maç av parti tatil doğum günü vs
* Alkolizm ilerledikçe problemler artar yalnız içmeye başlar gizlice içer şişeleri saklar durumun ciddiyetini saklamaya çalışır
* Suçluluk duygusu gelişir suçluluk ve pişmanlık duygularını bastırmak için daha çok içmeye ve sabahları kalkınca içmeye başlar.
Alkolizmde Kısır Döngü

Suçluluk ve anksiyete nedeniyle daha çok alkol alır alkol aldıkça anksiyete ve depresyon derinleşir ve şu belirtiler ortaya çıkar: Uyku kalitesinde bozulma gece uyanmalar depresif duygudurumu huzursuzluk ve sıkıntı hisleri panik nöbetleri göğüs ağrısı çarpıntı nefes almada zorluk

Alkolizmde Fiziksel Bulgular

* Arkus senilis: gözün kornea tabakasında yağ halkası
* Acne rosecea : kırmızı burun
* Palmar eritem: avuç içinde kırmızılık
* Asteriksis: Elde flapping tremor (büyük amplitüdlü titreme)
* Sigara yanıkları: parmak göğüs vs’de
* Morarıklıklar (düşme ve çarpmalara bağlı)
* Hepatomegali (karaciğer büyümesi) karın ağrısı
* Spider anjioma
* Periferik nöropati (el ve ayaklarda his kusurları uyuşma vs)
* Kan tetkiklerinde anormallikler: GGT MCV AST ALT ürik asit trigliseritler üre yükselir

Doğal Gidiş Cinsiyet Farkı
Erkeklerde daha erken başlar (20 civarı) sinsi gidişlidir 30 yaşından önce problemleri farketmek zordur. 45 yaşından sonra başlama nadirdir.
Kadınlarda başlangıç daha geç olur depresyon daha sıktır.

Alkolizm Tipleri
Gamma tipi alkolizm: Çok aşırı miktarda alkolün aralıksız biçimde alındığı epizotların yaşandığı ama aralarda alkol alınmayan dönemlerin olduğu alkolizm tipi. Örneğin kişi günler boyunca sızıncaya kadar alkol alıp ayılır ayılmaz içmeye devam eder. Sağlık durumu nedeniyle içemez hale gelince birkaç gün hasta yatar daha sonra 1-2 hafta alkol almaz ve sonra herşey yeniden başlar. Bu kişilerde temel problem alkol alımı ile ilgili kontrol kaybıdır yasal ve sosyal problemler ön plandadır. Bunun tersine “Fransız tipi alkolizm”de kişi sürekli olarak fazla ama aşırı olmayan miktarlarda alkol alır alkol kullanımı bir hayat tarzı haline gelmiştir. Herhangi bir nedenle alkol içmeyi durdururlarsa alkol yoksunluğuna girebilirler. Uzun vadede sağlık problemleri ortaya çıkar.
Tip A-B ya da 1-2: Erken yaşlarda başlayan ailede alkolizm öyküsünün varolduğu antisosyal kişilik bozukluğu ile birlikte sık görülen kötü gidişli alkolizm ve daha geç yaşta başlayan aile öyküsünün olmadığı daha çok depresyonun eşlik ettiği daha iyi gidişli alkolizm tipi.

Komplikasyonlar

Sosyal:
Boşanma terkedilme
İş sorunları devamsızlık
Ev-iş-trafik kazaları
Adli problemler
Tıbbi:

1.Akut sorunlar 2.Kronik sorunlar 3.Yoksunluk belirtileri
Karaciğer harabiyeti kardiyomiyopati (kalp büyümesi) anemi (kansızlık) yüksek tansiyon trombositopeni (pıhtılaşma sağlayan hücrelerde azalma) miyopati (kas yıkımı) kanser teratojenite (anne karnındaki bebekte anormallikler) pankreatit (pankreas iltahabı) pnömoni (zatüre) merkezi sinir sistemi bozuklukları
(retrobulbar nöritWernike-Korskof Sendromu ve bunaması serebeller atrofi)Alkol Yoksunluğu belirtileri

* Otonomik hiperaktivite (terleme nabız 100’ün üstünde)
* titreme
* uykusuzluk
* bulantı ve kusma
* geçici halusinasyon ve ilüzyonlar: alkolü bıraktıktan sonra 1-2 gün içinde görülür.
* psikomotor ajitasyon
* anksiyete
* grand mal konvülzyonlar (epileptik nöbetler): alkolü bıraktıktan sonra 2 gün içinde görülür.

Deliryum Tremens

Deliryum tremens: Uzun süre fazla miktarda alkol alan kişilerde alkolü kestikten 2-3 gün sonra ortaya çıkabilen ölüm riski taşıyan bir tablodur.
Bilinç ve konsantrasyon bozukluğu görsel halusinasyonlar (gerçekte var olmayan şeylerin görülmesi) bulunduğu zamanı ve yeri karıştırma ile kendini belli eder hızlı başlayıp dalgalı bir seyir gösterir.

En Şık Eşlik Eden Psikiyatrik Bozukluklar

* Majör Depresyon: Alkol bağımlılarının %30-50’sinde görülür
* Anksiyete bozuklukları: %30 sıklıktadır. Erkeklerde sosyal fobi Kadınlarda agorofobi sıktır.
* İki uçlu duygudurum bozukluğu (manik depresif b)
* Diğer madde bağımlılıkları: başta sigara olmak üzere esrar vs.
* Kişilik Bozuklukları: antisosyal ve sınırda kişilik bozuklukları.

Alkolizm Tedavisi

* Alkolikler tedavi için başvurduklarında genellikle ‘dibe vurmuşlardır’ yani sağlık aile meslek sosyal yaşam vb yönlerden büyük kayıplara uğramış ve çaresiz duruma düşmüşlerdir. Bu hale düşmeden pek çok alkolik bu zevki terketmeye yanaşmaz ya da buna karar verse de kolayca vaz geçer. Önemli olan bu denli kayba uğramadan bu kısır döngüyü durdurmaktır. Bu nedenle kişinin alkolik olduğu yani alkol karşısında zayıf hatta alkolün esiri olduğunu farkedip kabullenmesi düzelmenin başlangıç noktasını oluşturur. Erken dönemdeki alkoliklerin bu gerçeği farketmeleri için “motive edici görüşmeler” yapılır.
* Alkolizm tedavisi yoksunluk belirtileri kalktıktan sonra başlar
* Hedef ayıklıktır (sobriety): Eşlik eden psikiyatrik bozuklukların ayırıcı tanısı ve tedavisi için de bu önemlidir.
* Ekip tedavisi gerekir
* Tedavi hastanın ihtiyaçlarına göre seçilmelidir.
* Tedaviden sonra uzun süreli izlem gereklidir. Kişi uzun süre hastanede kalsa bile daha sonra izlenmezse alkole dönmesi kolaydır. Düzenli aralıklarla görüşmelere ya da kendine yardım gruplarına katılmalıdır.
* Nüksler (tekrarlamalar) ilk 6 ayda en sıktır.

İlaç Tedavileri

İçindekiler:
Alkolizm ve uyuşturucu bağımlılığının tedavisi var mıdır?
Tedavi yaklaşımını belirleyen faktörler
Tedavinin hedefleri
Tedavi seçenekleri
Yatarak tedavi gerekçeleri
Etkin tedavinin bileşenleri
Tedavi bileşenleri
Bazı temel noktalar
Psikoterapi
İlaç tedavileri
Alkol için
Kokain için
Opiyat için:
Sigara için
Madde kötüye kullanımında çevresel faktörler
Alkolizm ve uyuşturucu bağımlılığının tedavisi var mıdır?
* BAĞIMLILIK İYİLEŞTİRİLEBİLİR BİR HASTALIK OLMASA DA TEDAVİSİ İŞE YARAR
* Madde kötüye kullanımının neden olduğu kötü ekonomik sosyal tıbbi ve yasal sonuçlar tüm toplumu etkiler.
* Tedavi masrafına değer (cost effective)
Tedavi yaklaşımını belirleyen faktörler
* Kullanılan maddenin türü
* Kötüye kullanım paterni
* Psikososyal destek sisteminin varlığı
* Hastanın bireysel özellikleri
Tedavinin hedefleri
* Madde alımının bırakılması (abstinans- ayıklık)
* Kullanımı azaltma (moderate use): Nadiren mümkündür. Araştırmalar göstermektedir ki alkol bağımlısı tanısı alan kişilerin uzun vadede ancak %5’i sosyal içici olabilmiştir. Geriye kalanların yaklaşık yarısı alkolü tamamen bırakmış geriye kalanlar ise alkol alımını eski haliyle sürdürmektedir.
* Hastanın fiziksel psikiyatrik ve psikososyal yönlerden iyileşmesi.
* Destek gruplarının oluşturulması ve güçlendirilmesi.
Tedavi seçenekleri
- Ayaktan (idrarda madde taraması ile)
- Gündüz hastanesi
- Yatarak
- Residential (uzun süreli rehabilitasyon ağırlıklı yataklı tedavi)
- Tedavi toplulukları (Therapeutic community)
Yatarak tedavi gerekçeleri
- Ayaktan tedavilerin başarısız olması
- Şiddetli psikiyatrik ve/veya tıbbi problemler
- Psikososyal desteğin olmayisi
- Şiddetli ve uzun süreli bağımlılık
Etkin tedavinin bileşenleri
1. Değerlendirme
2. Hasta-tedavi eşleştirmesi: kişilik alt yapı psikiyatrik durum kullanım süresi ve boyutu dikkate alınmalı
3. Kapsamlı hizmet: Madde bağımlılığı tedavisi ve ek olarak sağlık finans yasal vb problemlerin düzeltilmesine yönelik olmalı
4. Yinelemeyi engelleme: “tetikleyiciler” belirlenir ve başetme stratejileri geliştirilir.
5. Tedavinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Tedavi bileşenleri
- Bireysel terapiler
- Grup tedavileri
- Aile görüşmeleri
- Eğitim
- İlaç tedavileri
- Kendine yardım grupları (Adsız Alkolikler-AA Al-Anon Rasyonel İyileşme-RR vs)
DETOKSİFİKASYON (yoksunluk beliritlerinin giderilmesi) BAĞIMLILIĞIN TEDAVİSİ DEĞILDİR. Alkolizm ya da diğer madde bağımlılıklarının asıl tedavisi detoksifikasyondan sonra başlar.
Bazı temel noktalar
Madde kullanım bozukluğu olan kişilerin tedavisi bu konuya odaklanmalı.
Bu alandaki tedavilerin çoğu Adsız Alkolikler-AA kaynaklıdır.
Madde bozukluğunda psikoterapi
* Bağımlılarda spesifik kişilik özellikleri yoktur ancak kullanılan madde eksik psikolojik yapıların yerine geçerek kimlik saygısını sağlar.
* Modern yaklaşım: Madde kötüye kullanımı adaptif ve defansiftir regresif değildir. Eski psikoanalitik görüş madde kötüye kullanımını oral döneme regresyon olarak görüyordu. Bu yaklasımın faydalı olmadığı hatta zarar verebildiği bilinmektedir.
* Ebeveyn figürlerinin içsellestirilmesinde yetersizlikle karakterize erken gelişim probleminden dolayı kendine bakımda belirgin eksiklik vardır.
* Duygularını yatıştırmakta dürtülerini kontrol etmekte ve kimlik saygısını sağlamakta zorluk çekerler.
* Psikoterapinin altta yatan psikopatolojiyi tedavide işe yaraması için madde kullanımının bırakılması mutlak gereklidir.
İlaç tedavileri
Alkol kötüye kullanımı için:
Yoksunlukta: Benzodiyazepinler Karbamezapine Clonidine
Thiamine 100 mg günde 3-4 kez 1-2 hafta süreyle Korsakof sendromu varsa 3-12 ay devam edilir.

Çeşitli antidepresanlar ve lityumun alkol alımını azalttığını gösteren çalışmalar vardır.
Disulfiram (Antabuse) alkol alındığında etanol-disulfiram reaksiyonu adı verilen şiddetli bir tabloya neden olur. Kişi bu riski bildiği için ilacı alırken canı çok çekse de alkol almaz. İlacın etkisi bırakıldıktan sonra 1-2 hafta daha devam ettiği için kişi alkol almaya karar verip ilacı kesse de baklemesi gerekir. Bu sürede alkola yeniden başlama kararını gözden geçirecek uzun zamanı olur. Hasta bilmeden yiyeceklerine katılması son derece tehlikelidir.
Naltrexone (Nemexine) ve acomprasate antidipsojenik olarak adlandırılır. Alkol alma isteğini azaltarak etki gösterirler. Çalışmalar naltrexone alan eski alkoliklerin bir miktar alkol alsalar dahi relaps (alkol alımını durduramayıp yoğun olarak içmeye başlama) yaşamadıklarını göstermektedir.
Kokain kötüye kullanımı için:
Dopaminerjik agonistler (Bromocriptin amantadine)
Karbamezapin
Buprenorphin (Wellbutrin)
İmmunoterapi (aşı) ile ilgili çalışmalar vardır.
Opiyat kötüye kullanımı :
Agonistler: Methadone LAAM (L-?-asetilmetadol)
Karışık agonist-antagonist: Buprenorfin
Clonidine (Catapres 0.1-0.3 mg günde 3-4 kez)
Nikotin:
Bupropione (Wellbutrine) 150 mg/gün
Nikotin sakızı yakısı (transdermal ¤¤¤¤¤) ve inhalanı
Madde kötüye kullanımında çevresel faktörler
Sosyal yasal baskılar ve işveren kısıtlamaları madde kötüye kullanımı olanları vazgeçirmede etkilidir. Tedavi kendi başına madde kullanımını bırakamayanlar içindir.