•ĹΣTHΣ•

MEB üstün veya özel yeteneği; zekâ yaratıcılık sanat spor liderlik kapasitesi veya akademik alanlarda akranlarına göre üst seviyede performans gösterme durumu olarak tanımlamıştır.
Üstün zekâlı çocuklar zekâ testlerinde sürekli olarak 130 ve da-ha yukarı zekâ bölümü sağlayan; kendi yaşıtları arasında rasgele seçilmiş bir kümenin % 98’inden üstün olan çocuklardır. Özel yetenekliler ise zekâ bölümü sürekli olarak 120 ve daha yukarı olup da güzel sanatlar matematik fen ve teknik gibi alanlarda yaşıtların-dan belirgin ölçüde üstün olan çocuklardır.
Anne-babalar ve öğretmenler gerek evde gerekse sınıfta çocuğun “öğrenmesini” kontrol etmek amacıyla çeşitli sorular sormaktadırlar. Eğer çocuk soruları doğru cevaplıyor. Bununla birlikte bir olaya ilişkin çözüm önerileri sunabiliyorsa. anne-babalar ve öğretmenler çocuğun üstün zekâlı olduğunu düşünmeye başlarlar. Hatta bir adım daha ileriye giderek bunu çevresindekilerle paylaşmaya başlarlar.
Parlak (Normal Üstü) çocuk ile üstün zekâlı çocuk arasında farklılıklar bulunmaktadır. Anne-babalar ve öğretmenlerin bu farklılığı daha iyi yorumlayabilmeleri amacıyla aşağıdaki Tablo-2’de verilmiştir.



Tablo-2: Parlak Çocuk İle Üstün Zekâlı Çocuk Arasındaki Fark

Parlak Çocuk (Normal Üstü) Üstün Zekâlı Çocuk
Cevapları bilir
İlgilidir
Dikkatlidir
Parlak düşüncelere sahiptir
Çok çalışır
Sorulara cevap verir
Grubun üstündedir ilgiyle dinler
Kolay öğrenir
İyice öğrenmesi için 6-8 tekrar gerekir
Düşünceleri anlar
Yaşıtlarıyla birlikte olmaktan hoşlanır
Anlam kavrar
Ödevlerini yapar
Alıcıdır
Tamamıyla kopya eder
Okulu sever
Bilgiyi özümser
Teknisyendir
İyi ezberleyicidir
Mantıklı bir sıra takip eder
Tetiktedir
Öğrenmekten memnundur Sorular sorar
Meraklıdır
Zihinsel ve fiziksel olarak katılımcıdır
Çılgın ve gülünç düşüncelere sahiptir
Karıştırıcıdır fakat çok iyi analiz eder
Detaylı tartışır incelikle hazırlar
Güçlü duygu ve düşünceler gösterir
Zaten biliyordur
İyice öğrenmesi için 1-2 tekrar yeterlidir
Soyut düşünceler oluşturur
Yetişkinleri tercih eder
Çıkarımlar yapar
Projeler başlatır
Hararetlidir
Yeni tasarımlar yaratır
Öğrenmeyi sever
Bilgiyi yönetir
Mucittir
İyi tahmin edicidir
Karmaşık ve çok boyutlu hoşlanır
Keskin gözlemcidir
Çok özeleştiricidir.

Üstün Zekâ ve Yetenekli Çocuklarla İlgili
Yanlış Kanı ve Bilgiler
Üstün zekâ ve yetenekli çocuklarla ilgili yanlış kanı ve bilgiler şunlardır:
1. Davranış ve ruhsal bozukluklar gözlenir
2. Erken gelişirler ve erken sonlanırlar kısa ömürlüdürler
3. Aşırı hareketlidirler
4. Sıska kısa boylu iri kafalı çelimsiz ve gözlüklü olurlar
5. Uyumsuzdurlar
6. Tek başına oyun oynamaktan hoşlanırlar
7. Her ortamda yetişirler
8. Kardeşlerinin en küçüğünün üstün veya özel yetenekli olma olasılığı yüksektir
9. Bu çocukları eğitirsek seçkin bir sınıf yaratılır
10. Toplumsal açıdan geridirler
11. Bencildirler
12. Diğer insanları aşağılamaktan hoşlanırlar
13. Sınıflarında “inek” olarak adlandırılan öğrencilerdir