Yığınsal İletim Kuramları

**O'NEAL** · 03-01-2008, 18:48

Yığınsal İletim Kuramları

Yığınsal İletim Kuramları Yığınsal iletim yapısıyla toplum arasındaki ilişkileri açıklamayı amaçlayan kuramlar genel olarak dörde ayrılabilir:  Yığınsal kültür kuramları  Özgürlükçü-çoğulcu kuramlar  Frankfurt Okulunun Eleştirisel Kuramı  Marxçı kuramlar a) Yığınsal Toplum Kuramı Genellikle “yığınsal toplum kuramcıları” olarak adlandırılan çok değişik yapıda düşünürlerin oluşturduğu kuramı on dokuzuncu yüzyılın ortalarından başlayarak gelişen yığınların eleştirisine dayanmaktadır. Seçkinci devletin yüceltilmesi ve bunun üstün nitelikli bireyler tarafından yürütülmesinden yana olan ve demokratik katılmaya açıkça karşı çıkan Nietzshe ve Ortega-Gasset gibi düşünürler basın ve genel eğitim alanlarındaki gelişmeleri seçkinlerle yığınlar arasındaki dengeyi bozan bir tehlike olarak görürlerken İngiltere’de M. Arnold gibi düşünürler 19yy. siyasal bunalımlarını bir kültür sorunu olarak değerlendirmekte bir birleştirici değer yargıları sistemi olan kültürel yapının çökmesini gelişen yığınsal kültüre ve yığınsal iletime bağlamaktadır.diğer yandan Hannah Arendt ve C. Friedrich düşünürler de 20.yy da gelişen Nazizm ve Stalinizm gibi totaliter rejimlerin nedeni olarak yalnızlığa ve yabancılaşmaya itilen parçalanmış 19.yy yığınlarının böyle yığınsal akımlara açık olmasına bağlamaktadırlar. Böylece “yığınsal kültür” kuramcıları halkın kendiliğinden yarattığını savladıkları özgün halk kültüründen ayırdıkları “yığınsal kültür”ü siyasal baskının bir aracı olarak görmektedirler. MacDonald’ın özlü anlatımıyla bu kuram şöyle özetlenebilir: “Halk Sanatı aşağıdan yukarıya doğru gelişmiştir... Yığınsal kültür yukarıdan zorlanmıştır iş adamlarının kiraladığı teknisyenler tarafından üretilmiştir izleyicileri ise seçenekleri satın almak ya da almamak olan bir sınırlı katılımla edilgen tüketicilerdir... Halk Sanatı efendilerinin “yüksek kültürü” karşısında halkı koruyan bir kale duvarıydı oysa yığınsal kültür bu duvarı yıkarak niteliksizleştirilmiş bir “yüksek kültür” biçiminde siyasal bir baskı aracına dönüşmektedir. b) Özgürlükçü-Çoğulcu Kuram Yığınsal kültür kuramı kültür ve yığınsal iletişim araçları konularında çok etkili olmuş bir yaklaşımdır. Ünlü ABD’li toplumbilimci Daniel Bell Marxçılık dışında batı düşüncesinde büyük olasılıkla en etkili kuramının “yığınsal toplum” kuramı olduğu kanısındadır. Ancak kuramın dayandığı seçkinler-yığınlar ayrımı belirsizdir organik bütünlüğü olan toplumsal yapının neden parçalandığını seçkinlerin egemen kültürünün yerini neden bir yığın kültürünün aldığını kuram açıklayamamaktadır. Bu nedenle kuramın eleştirisine dayanarak ve özellikle ABD’de Shils ve Bell gibi toplumbilimcilerin çabalarıyla yığınsal iletim araçlarının işlevini çok olumlu değerlendiren bir özgürlükçü-çoğulcu kuram gelişmiştir. Seçkinci Amerikan toplumbilimcilerinin “yöneticilerin seçimlerle yönetime katılan bireylerin oylarıyla onaylanmalarına” dayalı demokrasi yaklaşımlarında yığınsal iletim araçları çoğulcu-özgürlükçü toplum vazgeçilmez öğelerine dönüşmüşlerdir. Yığınsal iletim araçları artık yığınsal kültür aracılığıyla siyasal bağımlılık yaratan tek-yapılı baskı araçları değil tam tersine değişik görüşlerin kamuoyuna yansımasına çoğulcu toplumda baskı gruplarının görüşlerinin yönetici seçkinleri etkilemesine yardımcı olan devletin “dördüncü kuvveti” idiler. Yığınsal iletim araçlarının çoğulcu her görüşü özgürce yansıtmaya elverişli yapıları çoğunluğun görüşünü yansıtmaya yardımcı olduğu gibi onlara daha önce yalnızca seçkinlere açık olan kültür ürünlerinin ulaşmasını da sağlıyordu. Bu ürünlerin sayısı “yığın kültürü” ürünleri olabilirdi ama nitelikli ürünler de yayılıyordu. Ancak çoğulcu kuramlar iki önemli noktayı göz ardı etme eğilimindedirler. Birincisi yığınsal iletim araçlarının tek yönlü yapısının her tür görüşün kamuoyuna yansımasını sağlayan bir aynadan çok kamuoyunu belirli bir yönde etkilemeye yönelik bir araç olmaya daha elverişli olduğu gerçeğidir.

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Karar Kuramları	O'NEAL	Psikoloji	0	24-01-2008 18:38
Karar Kuramları	O'NEAL	Psikoloji	0	22-01-2008 12:39
Aşk Fenomeni ve Kuramları	O'NEAL	Psikoloji	0	03-01-2008 18:57
Bitkisel Dokular	O'NEAL	Biyoloji	0	29-11-2007 21:49

03-01-2008, 18:48	#1 (permalink)
O'NEAL	Yığınsal İletim Kuramları Yığınsal İletim Kuramları Yığınsal İletim Kuramları Yığınsal iletim yapısıyla toplum arasındaki ilişkileri açıklamayı amaçlayan kuramlar genel olarak dörde ayrılabilir:  Yığınsal kültür kuramları  Özgürlükçü-çoğulcu kuramlar  Frankfurt Okulunun Eleştirisel Kuramı  Marxçı kuramlar a) Yığınsal Toplum Kuramı Genellikle “yığınsal toplum kuramcıları” olarak adlandırılan çok değişik yapıda düşünürlerin oluşturduğu kuramı on dokuzuncu yüzyılın ortalarından başlayarak gelişen yığınların eleştirisine dayanmaktadır. Seçkinci devletin yüceltilmesi ve bunun üstün nitelikli bireyler tarafından yürütülmesinden yana olan ve demokratik katılmaya açıkça karşı çıkan Nietzshe ve Ortega-Gasset gibi düşünürler basın ve genel eğitim alanlarındaki gelişmeleri seçkinlerle yığınlar arasındaki dengeyi bozan bir tehlike olarak görürlerken İngiltere’de M. Arnold gibi düşünürler 19yy. siyasal bunalımlarını bir kültür sorunu olarak değerlendirmekte bir birleştirici değer yargıları sistemi olan kültürel yapının çökmesini gelişen yığınsal kültüre ve yığınsal iletime bağlamaktadır.diğer yandan Hannah Arendt ve C. Friedrich düşünürler de 20.yy da gelişen Nazizm ve Stalinizm gibi totaliter rejimlerin nedeni olarak yalnızlığa ve yabancılaşmaya itilen parçalanmış 19.yy yığınlarının böyle yığınsal akımlara açık olmasına bağlamaktadırlar. Böylece “yığınsal kültür” kuramcıları halkın kendiliğinden yarattığını savladıkları özgün halk kültüründen ayırdıkları “yığınsal kültür”ü siyasal baskının bir aracı olarak görmektedirler. MacDonald’ın özlü anlatımıyla bu kuram şöyle özetlenebilir: “Halk Sanatı aşağıdan yukarıya doğru gelişmiştir... Yığınsal kültür yukarıdan zorlanmıştır iş adamlarının kiraladığı teknisyenler tarafından üretilmiştir izleyicileri ise seçenekleri satın almak ya da almamak olan bir sınırlı katılımla edilgen tüketicilerdir... Halk Sanatı efendilerinin “yüksek kültürü” karşısında halkı koruyan bir kale duvarıydı oysa yığınsal kültür bu duvarı yıkarak niteliksizleştirilmiş bir “yüksek kültür” biçiminde siyasal bir baskı aracına dönüşmektedir. b) Özgürlükçü-Çoğulcu Kuram Yığınsal kültür kuramı kültür ve yığınsal iletişim araçları konularında çok etkili olmuş bir yaklaşımdır. Ünlü ABD’li toplumbilimci Daniel Bell Marxçılık dışında batı düşüncesinde büyük olasılıkla en etkili kuramının “yığınsal toplum” kuramı olduğu kanısındadır. Ancak kuramın dayandığı seçkinler-yığınlar ayrımı belirsizdir organik bütünlüğü olan toplumsal yapının neden parçalandığını seçkinlerin egemen kültürünün yerini neden bir yığın kültürünün aldığını kuram açıklayamamaktadır. Bu nedenle kuramın eleştirisine dayanarak ve özellikle ABD’de Shils ve Bell gibi toplumbilimcilerin çabalarıyla yığınsal iletim araçlarının işlevini çok olumlu değerlendiren bir özgürlükçü-çoğulcu kuram gelişmiştir. Seçkinci Amerikan toplumbilimcilerinin “yöneticilerin seçimlerle yönetime katılan bireylerin oylarıyla onaylanmalarına” dayalı demokrasi yaklaşımlarında yığınsal iletim araçları çoğulcu-özgürlükçü toplum vazgeçilmez öğelerine dönüşmüşlerdir. Yığınsal iletim araçları artık yığınsal kültür aracılığıyla siyasal bağımlılık yaratan tek-yapılı baskı araçları değil tam tersine değişik görüşlerin kamuoyuna yansımasına çoğulcu toplumda baskı gruplarının görüşlerinin yönetici seçkinleri etkilemesine yardımcı olan devletin “dördüncü kuvveti” idiler. Yığınsal iletim araçlarının çoğulcu her görüşü özgürce yansıtmaya elverişli yapıları çoğunluğun görüşünü yansıtmaya yardımcı olduğu gibi onlara daha önce yalnızca seçkinlere açık olan kültür ürünlerinin ulaşmasını da sağlıyordu. Bu ürünlerin sayısı “yığın kültürü” ürünleri olabilirdi ama nitelikli ürünler de yayılıyordu. Ancak çoğulcu kuramlar iki önemli noktayı göz ardı etme eğilimindedirler. Birincisi yığınsal iletim araçlarının tek yönlü yapısının her tür görüşün kamuoyuna yansımasını sağlayan bir aynadan çok kamuoyunu belirli bir yönde etkilemeye yönelik bir araç olmaya daha elverişli olduğu gerçeğidir.