_GöLqéM_

1. Kur?an eksenli meselelere bakılacak olursa Hz. Adem?in okuma ve yazmayı bildiğini söylememiz yanlış olmayacaktır. Nitekim Allah (c.c.) ilk insanı yani Adem?i yarattı ve ona beyanı (açık ve berrak şekilde düşünmeyi ve konuşmayı) öğretti. ?Beyan; bir şeyin (zihinsel olarak) açıklanma (konuşma yazma veya işaret etme) ve tanımlanma araçlarını göstermektedir.? (Bkz. Râgıb el-Müfredât s. 89-90).



Rahman 55/3-4: ?O insanı yarattı. Ona açık ve berrak şekilde düşünmeyi ve konuşmayı öğretti.?



2. Yani insan tanımlamak için düşünmeye (anlamaya) açıklamak (anlatmak) için de konuşmaya ihtiyaç duyar ve bunu kavramsal düşünme melekesi ile gerçekleştirir.



Bakara 2/31: ?Ve O Adem?e her şeyin ismini (kavramsal düşünmeyi) öğretti sonra onları meleklerin önüne koydu ve ?dedikleriniz doğruysa haydi bu (şey)lerin isimlerini bana söyleyin bakalım!? dedi.?



3. Nitekim insanı insan yapan akıl nimeti ve muhakeme yeteneğidir. Eğer bunlar verilmeseydi zaten insanın hiçbir sorumluluğu olmayacaktı. Nitekim Kur?an?ın da ifadesiyle insanoğlu bu sorumluluğu (iyi ve kötü arasında seçim yapma yeteneğini) bilerek ve isteyerek kendisi yüklenmiştir.



Ahzab 33/72: ?Gerçek şu ki Biz (akıl ve irade) emaneti(ni) göklere yere ve dağlara sunmuştuk; ama (sorumluluğundan) korktukları için onu yüklenmeyi reddettiler. O (emaneti) insan üstlendi. -Zaten o daima haksızlığa ve akılsızlığa son derece meyyal biridir.?



4. Aynı şekilde kalem ile yazma ve insana bilmediklerinin öğretilmesi de ilk insanların okuma ve yazma bildiklerinin bir başka delilidir. Okuma yazmanın sonraki dönemlerin insanları tarafından öğrenildiği iddiası yeterince ikna edici değildir. Zira Kur?an?da insanın Allah tarafından yaratılmasından bahsedildikten hemen sonra ona kalem kullanmayı öğretenin de Allah olduğunun haber verilmesi düşündürücüdür. Dolayısıyla yaratılan ilk insan Hz. Adem olduğuna göre ona da kalem kullanma ve yazı yazmanın melekler vasıtasıyla öğretilmiş olması kuvvetle muhtemeldir. Böylelikle o tebliğini sözlü ve yazılı olarak aile fertlerine yapmış olmalıdır.



Alak 96/1-5: ?Oku yaratan Rabbini adına insanı bir yumurta hücresinden yaratan! Oku çünkü Rabbin Sonsuz Kerem sahibidir (insana) kalemi kullanmayı öğretendir insana bilmediğini belleten!?



5. İnsanın düşüncelerini tecrübelerini ve kavrayışlarını yazılı kayıtlar aracılığıyla bireyden bireye kuşaktan kuşağa ve bir kültür çevresinden diğerine aktarması yeteneği Allah vergisidir. Allah (c.c.) ilk insana da bu yeteneği bahşetmiştir. Ona bilmediklerini öğretmiştir. Ve bu yetenek sayesinde bu bilgiler nesilden nesile aktarılmış ve aktarılmaya da devam etmektedir. Nitekim Kur?an?da kalem ve onun yazdıkları üzerinde düşünülmesi tavsiyesi bunun bir delilidir.



Kalem 68/1: ?Nûn düşün kalemi (üzerinde yoğunlaş ve anlamaya çalış); ve (onunla) yazdıklarını!?



6. Allah?ın bütün insanlar için koyduğu kurallarda herhangi bir değişiklik söz konusu olmamıştır. Evrenin yaratıldığı andan itibaren Allah?ın koyduğu bu yasalar geçerlidir. Zira ?sünnetullah; Allah?ın tarih içerisindeki değişmez davranış tarzı ve kendisi için benimsediği irâdî bir tavırdır?. Ve bunun kıyamete kadar da değişmesi söz konusu olmayacaktır. Yani düşünme konuşma yazma ve okuma yeteneği ilk insandan beri vardır ve bütün bunları ilk insana öğreten de yüce Allah?tır. Cebrail?in (a.s.) veya başka meleklerin bu öğretme vazifesini üstlenmeleri imkan dahilindedir. Okuma ve yazmayı ilk insanla başlatmayanların daha sonraki dönemlerde başlatmakta ne kadar zorlandıkları görülmektedir. Kur?an?ın bu tespitleri üzerinde yoğunlaşmak ve anlamaya çalışmak istemeyenlerin içine düştükleri durum oldukça ibret vericidir.



Dolayısıyla en doğru ve tutarlı üstelik Kur?an ile de uyumlu olan; ilk insanın okumayı-yazmayı bildiği ve kendisine de bir takım sahifelerin verildiğini kabul etmektir. Aksine yaklaşımlar hem konunun hem de Kur?an?ın anlaşılmasını güçleştirmekten öte bir anlam taşımamaktadır. (Sünnetullah ile ilgili geniş bilgi için bkz. Ömer Özsoy Sünnetullah Bir Kur?an İfâdesinin Kavramlaşması Fecr Yay. Ank. 1994 s. 182-184)



İsrâ 17/77: ?Elçilerimizden senden önce gönderdiklerimiz için de (izlediğimiz) yol buydu; Bizim (çizdiğimiz) yolda bir değişme göremezsin.?



Ahzâb 33/62; ?Daha önce gelip geçen (bu tür günahkar)lar için Allah?ın tatbik ettiği yol budur ve sen Allah?ın tatbikatında bir değişiklik göremezsin!?



Fâtır 35/43; ??Sen Allah?ın tuttuğu yol ve yöntemde hiçbir değişiklik göremezsin; evet sen Allah?ın yolunda ve yönteminde bir sapma göremezsin!?



Feth 48/23: ?Allah?ın yöntemi öteden beri hep böyledir ve siz Allah?ın yönteminde hiçbir değişme bulamazsınız!?



En?âm 6/115: ?Rabbinin sözü hem doğruluk hem de adalet bakımından tamamlanmıştır. O?nun sözlerini değiştirecek kimse yoktur.?



Yûnus 10/64: ??Allah?ın sözlerinde değişme olmaz??



Kehf 18/27: ??O?nun sözlerini değiştirebilecek kimse yoktur??



Kâf 50/29: ?Bende söz değişmez ve ben asla kullarıma zulmetmem?.



7. Hz. Adem okuma ve yazmayı biliyordu. Zira bir peygamber?in hem de ilk olan bir peygamberin okuma ve yazma bilmesi yadırganmamalıdır. Son gönderilen kitap Kur?an Kerim?de özellikle okumaya ve ibret almaya vurgu yapılması daha önceki kitaplarda da bu vurgunun yapıldığını akla getirmektedir. Nitekim Kur?an Kerim?de daha önceki kavimlerin ellerindeki levhalara ve kitaplara sımsıkı sarılmaları içindeki emirlere uygun hareket etmeleri ve bunların akılda tutulması tavsiyesi mevcuttur. Dolayısıyla bu tavsiyelerin Hz. Adem ile başlamış olabileceğini düşünmemiz yanlış olmasa gerektir.



Bakara 2/63: ?Hatırlayın sizden sağlam bir söz almış Sinâ dağını üzerinize şahit tutmuş ve ?size verdiğimiz şeye (bütün) gücünüzle sımsıkı sarılın onda bulunanları daima hatırlayın umulur ki Allah?a karşı sorumluluğunuzun bilincine varırsınız? (demiştik).



Bakara 2/93: ?Hatırlayın sizden sağlam bir söz almış Sinâ dağını üzerinize şahit tutmuş ve ?size emanet ettiğimiz şeye (bütün) gücünüzle sarılın ve ona kulak verin!? (demiştik)??



A?raf 7/145: ?Ve levhalara o?nun (Hz. Mûsâ) için her konuda öğüt ve her şey hakkında yeterli açıklamalar yazdık. Ve (o?na ?Onlara kuvvetle sarıl ve halkına emret ellerinden gelen en güzel bir biçimde onlar da sıkıca sarılsınlar!? (dedik).



A?raf 7/171: ??Size bahşettiğimiz kitaba sıkıca sarılın ve onun içindekileri aklınızda iyi tutun ki Allah?a karşı sorumluluk bilincine erişesiniz!?



Hadîd 57/25-26: ??Andolsun biz peygamberlerimizi açık kanıtlarla gönderdik ve beraberlerinde kitap ve mîzanı da indirdik ki insanlar hakkaniyete uygun davransınlar??



Hadîd 57/25-26: ?Andolsun Nûh?u ve İbrahim?i de elçi olarak gönderdik onların soyundan gelenlere de peygamberlik ve kitap verdik. Onlardan doğru yolu bulanlar olduğu gibi bir çoğu da yoldan çıkmış kimselerdir.?



Sonuç olarak ayetlerden de anlaşılacağı üzere Hz. Adem?e okuma-yazmanın öğretilmiş olması kuvvetle muhtemeldir. İlk insan ve ilk peygamber?in okuma ve yazma bildiğini düşünmemiz gayet normaldir. Zira o çocuklarını ve torunlarını eğitmek zorundadır. Bir öğretmen olmaya adeta mecbur olan bir peygambere sadece şifahî bir öğretimi yakıştırmamız doğru değildir. Dolayısıyla Hz. Adem?in hem yazılı hem de sözlü bir şekilde çocuklarını ve torunlarını eğittiğini onları en güzel şekilde yetiştirmeye gayret ettiğini söylememiz yerinde olacaktır.

vincennt

saol...........................