Ceza ve Cezalandırma Sistemleri

**FΣNΣRBAHÇΣ** · 01-07-2009, 18:16

Ceza
Temel Britannica

Tanım
Cezanın amacı suçluyu eğitip topluma yeniden kazandırmaktır. Ne var ki

yeryüzünde bu anlayışa varılması kolay olmamış

insanlar işledikleri suçları kimi zaman yaşamlarıyla ödemiştir. Ceza hâlâ pek çok ülkede geçerli olan tanımıyla

suç işleyen kişiye acı çektirilmesi ya da bir şeyden yoksun bırakılmasıdır. Suçlu

suçunun niteliğine ve ağırlığına göre

ceza olarak yaşamını (ölüm cezası)

bedeninin bir parçasını (elinin kesilmesi gibi)

özgürlüğünü (hapis cezası

sürgün ya da gözetim) ya da parasını (para cezası) yitirebilir.
İlkel toplumlarda

suçtan zarar gören kişi suçluyu bireysel olarak uygun gördüğü biçimde cezalandırabilirdi. Zamanla cezanın işlenen suçla orantılı olması gerektiği düşüncesi gelişti. Daha sonra hukukun gelişmesiyle birlikte

cezalandırma işini adalet mekanizmasını denetiminde tutan devlet üstlendi. Bugün ceza vermeye kalkışan bir kişi suç işlemiş olur.
İlk cezalandırma yöntemleri suçludan öç almak

yaptığını ödetmek düşüncesine dayanıyordu. Oysa çağdaş uygulamalar daha çok

suçluları bir daha suç işlememeleri için eğitmeye ve suç işlemekten caydırmaya dayanır. 18. yüzyılda Jeremy Bentham gibi düşünürlerin cezalandırmanın arkasındaki amacı araştırmaya başlaması bu değişikliğin yolunu açtı. Düşüncelerini İtalyan yazar Cesare Beccaria'nın çalışmalarına dayandıran Bentham

cezanın suçu önlemekten öteye geçmemesi gerektiğini belirtmiştir. Bentham ortaçağlardaki ağır cezaların

"bir kuzu çalıp asılmak-tansa

bir koyun çalıp asılmak yeğdir" düşüncesiyle

suç işlemeye özendirdiğini öne sürmüştür.

Cezanın Amacı

Caydırma ya da önleme

Bir kişiye verilen cezanın başkalarını aynı suçu işlemekten caydıracağı düşüncesi

o suçu işlemeye eğilimi olan bir kişinin

mantıklı davranarak acı ve yoksunluktan kaçınmak için

suç işlemeyeceği varsayımına dayanır. Cezanın caydırıcı olabilmesi için

kişinin geçmişteki deneyimleri anımsayabilmesi ve davranışının sonuçlarını kavrayabilmesi de gereklidir. Geçen yüzyıla kadar

suçluların halk önünde asılması ya da kafasının kesilmesinin başlıca nedeni caydırıcılıktı. Cezanın halk önünde uygulanması

cezanın haklılığını halka onaylatmak ve devletin gücünü kanıtlamak içindir. Eğer suçluların çoğu zaman yakalanmadığı görülürse

cezanın caydırıcılık etkisi azalabilir.

Ceza ya da ödetme

Hırsızlık gibi kimi suçlarda çalınan şeyin ödetilmesi sağlanabilir. Ama saldırı türünden çeşitli suçlarda bu uygulanamaz. Kimi durumlarda da suçlu tedavisi gereken bir akıl hastası olabilir. O zaman ödetici cezalar suçun yinelenmesini önleyemez.

Yola getirme ya da kişinin davranışını değiştirtme

Yola getirme ya da davranışını düzeltme amacıyla verilen ceza özünde

"bir kişinin aklını başına getirmek" için uygulanır. Bu

bazen "ani

kısa

şiddetli ve sarsıcı" bir uygulamadır. İlk kez suç işleyen genç insanların böylesine şiddetli bir cezayla davranışlarının yanlışlığını kavrayacakları düşünülerek uygulanır.
Daha çağdaş yöntemler suçluyu birey olarak ele alır ve suça uygun ceza yerine

her suçlunun kişiliğine uygun bir ceza uygulamayı amaçlar. İşlenen suçun nedenini bulup ortaya çıkarmak ve suçluya

yaşam biçimini değiştirmesi için gerekli yardımı yapmak başarılı bir sonuç almak için gereklidir. Çağdaş yöntemler

tıbbi ya da psikolojik tedavi ve eğitimin yanı sıra

suçluya yeni bir yaşama başlaması için belirli yardımları da içerir.

Toplumun korunması

Bazı suçlular tehlikelidir; bu nedenle

tehlikeli oldukları sürece onları kilit altında tutmak

başkalarını korumanın tek yolu olabilir. Ama burada da suçun nedenini bulup ortaya çıkarmak ve suçun yinelenmesini önlemek için suçlunun davranışlarını değiştirmeye çalışmak önem taşır.

Cezanın Etkisi

Cezanın

uygulandığı toplumun kabul edebileceği nitelikte olması gerekir. Eğer toplumda çoğunluk cezanın acımasız ve haksız olduğunu düşünürse

suçlunun adalete tesliminde ya da cezanın uygulanmasında görevli organları desteklemekten ve işbirliğinden kaçınacaktır. Ayrıca ceza adaletli olarak uygulanmalı

ayrım gözetmeden herkese aynı koşullarda aynı ceza verilmelidir.
Suçun kanıtlanmasıyla cezanın yerine getirilmesi arasındaki zaman uzarsa

suç ile ceza arasındaki bağlantı gözden kaçar; ceza caydırıcı ve yola getirici özelliğini kaybeder. Ne var ki

ölüm cezalarında bu uzama yeni kanıtların bulunması ve hatta tutuklunun aklanmasına varacak bir zaman kazanmadır. Ölüm cezasının hâlâ yürürlükte olduğu ülkelerde

böylesine dönüşü olmayan bir cezanın haklılığı güncel bir tartışma konusudur.
Günümüzde hâlâ "düşünce"nin yargılandığı ve cezalandırıldığı ülkeler vardır. Düşüncenin toplum düzenini sarsıcı bir eylem olduğunun kabul edildiği bu gibi ülkelerde

"yasak" konan kitapları yayımlayanlar

okuyanlar

"yasak" sayılan düşünceleri dile getirenler acımasızca cezalandırılır ve düşünce suçu işledikleri için on yıllarca özgürlüklerinden yoksun bırakılırlar.
Çağdaş cezalar hapis ve para cezasına dayanır. Yapılan araştırmalar

para cezalarının ve gözetiminyalnızca ilk kez işlenen suçlarda uygulandığında etkili olduğunu gösteriyor.

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Türk Ceza Kanunu	O'NEAL	Çöp Forum	2	05-07-2009 17:22
Uyuşturucu ile ilgili TCK ceza maddeleri	O'NEAL	Hukuk	0	27-06-2009 21:26
Türk Ceza Kanunu	O'NEAL	Hukuk	56	27-06-2009 19:08
Çocuk eğitiminde ödül ve ceza	ø ÁρσŁŁση ø	Annelik ve Aile	0	24-06-2009 20:19
Cezasız çocuk terbiyesi olur mu?	ø ÁρσŁŁση ø	Annelik ve Aile	0	23-06-2009 12:08

01-07-2009, 18:16	#1 (permalink)
FΣNΣRBAHÇΣ	Ceza ve Cezalandırma Sistemleri Ceza Temel Britannica Tanım Cezanın amacı suçluyu eğitip topluma yeniden kazandırmaktır. Ne var ki yeryüzünde bu anlayışa varılması kolay olmamış insanlar işledikleri suçları kimi zaman yaşamlarıyla ödemiştir. Ceza hâlâ pek çok ülkede geçerli olan tanımıyla suç işleyen kişiye acı çektirilmesi ya da bir şeyden yoksun bırakılmasıdır. Suçlu suçunun niteliğine ve ağırlığına göre ceza olarak yaşamını (ölüm cezası) bedeninin bir parçasını (elinin kesilmesi gibi) özgürlüğünü (hapis cezası sürgün ya da gözetim) ya da parasını (para cezası) yitirebilir. İlkel toplumlarda suçtan zarar gören kişi suçluyu bireysel olarak uygun gördüğü biçimde cezalandırabilirdi. Zamanla cezanın işlenen suçla orantılı olması gerektiği düşüncesi gelişti. Daha sonra hukukun gelişmesiyle birlikte cezalandırma işini adalet mekanizmasını denetiminde tutan devlet üstlendi. Bugün ceza vermeye kalkışan bir kişi suç işlemiş olur. İlk cezalandırma yöntemleri suçludan öç almak yaptığını ödetmek düşüncesine dayanıyordu. Oysa çağdaş uygulamalar daha çok suçluları bir daha suç işlememeleri için eğitmeye ve suç işlemekten caydırmaya dayanır. 18. yüzyılda Jeremy Bentham gibi düşünürlerin cezalandırmanın arkasındaki amacı araştırmaya başlaması bu değişikliğin yolunu açtı. Düşüncelerini İtalyan yazar Cesare Beccaria'nın çalışmalarına dayandıran Bentham cezanın suçu önlemekten öteye geçmemesi gerektiğini belirtmiştir. Bentham ortaçağlardaki ağır cezaların "bir kuzu çalıp asılmak-tansa bir koyun çalıp asılmak yeğdir" düşüncesiyle suç işlemeye özendirdiğini öne sürmüştür. Cezanın Amacı Caydırma ya da önleme Bir kişiye verilen cezanın başkalarını aynı suçu işlemekten caydıracağı düşüncesi o suçu işlemeye eğilimi olan bir kişinin mantıklı davranarak acı ve yoksunluktan kaçınmak için suç işlemeyeceği varsayımına dayanır. Cezanın caydırıcı olabilmesi için kişinin geçmişteki deneyimleri anımsayabilmesi ve davranışının sonuçlarını kavrayabilmesi de gereklidir. Geçen yüzyıla kadar suçluların halk önünde asılması ya da kafasının kesilmesinin başlıca nedeni caydırıcılıktı. Cezanın halk önünde uygulanması cezanın haklılığını halka onaylatmak ve devletin gücünü kanıtlamak içindir. Eğer suçluların çoğu zaman yakalanmadığı görülürse cezanın caydırıcılık etkisi azalabilir. Ceza ya da ödetme Hırsızlık gibi kimi suçlarda çalınan şeyin ödetilmesi sağlanabilir. Ama saldırı türünden çeşitli suçlarda bu uygulanamaz. Kimi durumlarda da suçlu tedavisi gereken bir akıl hastası olabilir. O zaman ödetici cezalar suçun yinelenmesini önleyemez. Yola getirme ya da kişinin davranışını değiştirtme Yola getirme ya da davranışını düzeltme amacıyla verilen ceza özünde "bir kişinin aklını başına getirmek" için uygulanır. Bu bazen "ani kısa şiddetli ve sarsıcı" bir uygulamadır. İlk kez suç işleyen genç insanların böylesine şiddetli bir cezayla davranışlarının yanlışlığını kavrayacakları düşünülerek uygulanır. Daha çağdaş yöntemler suçluyu birey olarak ele alır ve suça uygun ceza yerine her suçlunun kişiliğine uygun bir ceza uygulamayı amaçlar. İşlenen suçun nedenini bulup ortaya çıkarmak ve suçluya yaşam biçimini değiştirmesi için gerekli yardımı yapmak başarılı bir sonuç almak için gereklidir. Çağdaş yöntemler tıbbi ya da psikolojik tedavi ve eğitimin yanı sıra suçluya yeni bir yaşama başlaması için belirli yardımları da içerir. Toplumun korunması Bazı suçlular tehlikelidir; bu nedenle tehlikeli oldukları sürece onları kilit altında tutmak başkalarını korumanın tek yolu olabilir. Ama burada da suçun nedenini bulup ortaya çıkarmak ve suçun yinelenmesini önlemek için suçlunun davranışlarını değiştirmeye çalışmak önem taşır. Cezanın Etkisi Cezanın uygulandığı toplumun kabul edebileceği nitelikte olması gerekir. Eğer toplumda çoğunluk cezanın acımasız ve haksız olduğunu düşünürse suçlunun adalete tesliminde ya da cezanın uygulanmasında görevli organları desteklemekten ve işbirliğinden kaçınacaktır. Ayrıca ceza adaletli olarak uygulanmalı ayrım gözetmeden herkese aynı koşullarda aynı ceza verilmelidir. Suçun kanıtlanmasıyla cezanın yerine getirilmesi arasındaki zaman uzarsa suç ile ceza arasındaki bağlantı gözden kaçar; ceza caydırıcı ve yola getirici özelliğini kaybeder. Ne var ki ölüm cezalarında bu uzama yeni kanıtların bulunması ve hatta tutuklunun aklanmasına varacak bir zaman kazanmadır. Ölüm cezasının hâlâ yürürlükte olduğu ülkelerde böylesine dönüşü olmayan bir cezanın haklılığı güncel bir tartışma konusudur. Günümüzde hâlâ "düşünce"nin yargılandığı ve cezalandırıldığı ülkeler vardır. Düşüncenin toplum düzenini sarsıcı bir eylem olduğunun kabul edildiği bu gibi ülkelerde "yasak" konan kitapları yayımlayanlar okuyanlar "yasak" sayılan düşünceleri dile getirenler acımasızca cezalandırılır ve düşünce suçu işledikleri için on yıllarca özgürlüklerinden yoksun bırakılırlar. Çağdaş cezalar hapis ve para cezasına dayanır. Yapılan araştırmalar para cezalarının ve gözetiminyalnızca ilk kez işlenen suçlarda uygulandığında etkili olduğunu gösteriyor.