[Mµ®D€®€®]

Türkiye'yi stratejik bir enerji koridoru haline getiren Azerbaycan doğalgazının Avrupa'ya ihracatının ilk ayağı bugün hayata geçiriliyor.Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in katılımıyla İpsala'da tarihi tören yapıldı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı açılış törenine katılacak olan Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis ve beraberindeki heyeti Meriç Nehri Köprüsü üzerinde karşıladı. Helikopterle İpsala Gümrük Sahası'na indikten sonra kara yoluyla Meriç Köprüsü'ne geçen Başbakan Erdoğan sınırda görevli Türk askerleriyle tokalaştı. Erdoğan daha sonra Yunanistan Meclis Başkanı Dimitris Siufas Yunanistan Kalkınma Bakanı Christos Folias'ın da aralarında bulunduğu heyetle birlikte gelen Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis'i karşıladı.

Karşılamada Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Hayati Yazıcı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler de hazır bulundu. Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı'nın resmi açılış töreni İpsala Gümrük Sahası'nda Türkiye Azerbaycan ve Yunanistan milli marşlarının okunmasıyla başladı. Törene Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev Başbakan Recep Tayyip Erdoğan Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler Yunanistan Kalkınma Bakanı Christos Folias Gürcistan Enerji Bakanı Alexander Khetaguri ile ABD Enerji Bakanı Samuel Bodman katıldı. Törende konuşan Başbakan Erdoğan iki dost ve komşu ülke arasındaki doğal gaz enterkonektörü açılışı dolayısıyla birlikte olmaktan büyük memnuniyet duyduğunu belirterek tüm konuklara ''hoşgeldiniz'' dedi. Erdoğan bu projenin temelinin 3 Temmuz 2005 tarihinde yine burada atıldığını ve çok kısa zamanda tamamlanarak faaliyete geçmesinin ortak irade ve kararlılığın bir göstergesi olduğunu söyledi. Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik sürecindeki gelişmelere paralel olarak yeni bir safhaya giren Türk-Yunan yakınlaşmasının her alanda arttığına işaret eden Erdoğan bu yakınlaşmanın iki ülke arasındaki iş birliğine olduğu kadar bütün bir bölgenin refah ve istikrarına da katkıda bulunduğunu ifade etti. Erdoğan ekonomi ticaret ulaştırma enerji turizm gibi çok çeşitli sektörlerde bu sürecin somut sonuçlarını görmekten mutluluk duyduğunu kaydetti. En somut iş birliği alanlarından bir tanesine bugün burada hep birlikte tanık olduklarını belirten Erdoğan doğal gaz enterkonektörünün hizmete açılıyor olmasının önümüzdeki dönemde diğer alanlarda atılabilecek adımları da teşvik edeceğine inandığını kaydetti.

''Türkiye'nin geniş bir enerji vizyonu vardır. Bu vizyon doğrultusunda jeostratejik konumumuzla birlikte bölgede enerji merkezi dağıtıcısı ve transit ülke pozisyonumuzu güçlendirmeye çalışıyoruz. Esas itibarıyla enerji stratejimizi de bu vizyona dayanarak küresel gelişmeleri ve beklentileri göz önünde bulundurarak oluşturduk. Buradan hareketle Türkiye olarak doğu-batı kuzey-güney ekseninde transit ülke olmayı Ceyhan terminalinin enerji ticaret merkezi haline dönüştürülmesini Samsun-Ceyhan baypas petrol boru hattı ve Hazar geçişli doğal gaz boru hattı projelerini gerçekleştirmeyi amaçlıyoruz. 2006 yılında faaliyete geçen Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı ile geçtiğimiz Temmuz ayında işlerlik kazanan Bakü-Tiflis-Erzurum doğal gaz boru hattı projeleri bu çerçevede yakın zamanda hayata geçirdiğimiz önemli çalışmalardır. Bu projelerle Türkiye 21. yüzyılın ipekyolu olarak adlandırılan doğu-batı enerji koridorunun hayata geçirilmesine öncülük etmektedir.''

Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı projesinin iki ülke arasında işbirliğinin gelişmesi açısından oldukça önemli ve büyük bir adım olduğunu belirterek ''Bölge istikrarı açısından da önemli bir proje'' dedi. Karamanlis projenin temelinin 25 yıl önce iki ülke ve iki halkı birleştiren Meriç Köprüsü üzerinde atıldığını hatırlatarak projenin iki ülke için de büyük önem taşıdığını kaydetti. Karamanlis Yunanistan ve İtalya arasında bir doğal gaz boru hattı inşa edilmesi için de anlaşma imzalandığını Türkiye'den gelen hattın İtalya'ya kadar uzatılacağını belirterek ''Orta Doğu ve Hazar bölgesinden Avrupa'ya doğal gaz getirecek hattın anlaşmasını imzaladık. Bizler AB'nin de destekleriyle Güney Avrupa Doğal Gaz Ringini oluşturuyoruz'' diye konuştu. Ayrıca Yunanistan'ın Azerbaycan'la da bir anlaşma imzaladığını ve böylece dörtlü bir devletlerarası anlaşmanın ortaya çıktığını aktaran Karamanlis Güney Avrupa Doğal Gaz Ringi'nin en önemli halkasının bugün açılışı yapılan hat olduğunu söyledi. ''Başlangıç her şeyin yarısıdır. Bugün bir başlangıç yapıyoruz ve başlangıç demek her şey demektir'' diyen Karamanlis Türkiye-Yunanistan doğal gaz boru hattı projesinin olgunlaşması için uzun bir zamana ihtiyaç duyulduğunu hayata geçirilmesinin ise daha çabuk gerçekleştiğini dile getirdi. Karamanlis şöyle devam etti: ''Bu hat dünya piyasalarında enerji alanında büyük rekabetin yaşandığı bir dönemde hayata geçirilmesi açısından da çok önemli bu proje. İki ülke arasındaki işbirliğinin gelişmesi açısından oldukça önemli ve büyük bir adım. Bölge istikrarı açısından da önemli bir proje. Bu proje iki ülkenin uyum içerisinde işbirliği yapabileceğinin de bir göstergesi. Komşu ülkeler bu mantalite çerçevesinde çalışarak daha da güzel işler başarabilirler. Bu alanda gerçekten geniş imkanlar var. Biz bu imkanları en iyi şekilde değerlendirmek zorundayız.'' İki ülke arasında elektrik enerji hatlarının birleştirilmesi için de bir anlaşma imzalandığını anımsatan Kostas Karamanlis bu açılışta işbirliği yaparak daha güzel ve daha iyi bir geleceğin elde edilebileceği mesajını vermek istediklerini söyledi.

İki ülke arasında elektrik enerji hatlarının birleştirilmesi için de bir anlaşma imzalandığını anımsatan Kostas Karamanlis bu açılışta işbirliği yaparak daha güzel ve daha iyi bir geleceğin elde edilebileceği mesajını vermek istediklerini söyledi. Karamanlis Yunanistan'ın ve bütün Yunan vatandaşlarının Türkiye ile iyi komşuluk ilişkileri kurmayı hedeflediğini belirterek ''İki halkın sürekli olarak yakınlaşmasından yanayız ve gelecek nesillere daha iyi bir yarın bırakmak için çabalarımızı sürdürüyoruz. Türkiye'nin AB üyelik sürecini desteklemeye devam edeceğiz. Türkiye de AB'ye üyelik yolunda gereken kriterleri yerine getirmek durumunda. Bu da sizin bildiğiniz bir realite zaten'' diye konuştu. Karamanlis birlikte kalkınma ve ilerlemeye yönelik projelere imza atılabileceğini ve ülkeler kendi aralarında işbirliğine devam ettikçe halkların da daha iyi bir gelecek için iyimser olabileceğini ifade ederek ''İşbirliği ve ilerleme için cesaretli olmamız gerekiyor'' dedi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ''Bundan sonra uzun yıllar Azerbaycan hem kendi enerji ihtiyacını temin edecek hem de ortaklarının enerji ihtiyacı için özkaynaklarını sunacak'' dedi. Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı'nın İpsala Gümrük Sahası'nda düzenlenen açılış töreninde konuşan Aliyev bugün Türkiye ile Yunanistan arasında gaz hatlarının birleşmesinin bölgeye yeni işbirliği imkanları getirdiğini bu projenin bölgedeki enerji barışının sağlanması için gerekli olduğunu söyledi. ''Bugün çok mutluyum ki Azerbaycan bugün ilk defa Avrupa Ortak Pazarı'na sokuldu'' diyen Aliyev daha önce gaz ihtiyacını ithal ederek karşılayan ülkesinin yoğun çalışmaları ve büyük gaz yataklarının keşfi sayesinde kendi ihtiyacını karşıladığı gibi yurt dışına da gaz ihraç etme noktasına geldiğini anlattı. Bu işbirliği projesinin bölgedeki tüm diğer ülkelere de örnek olacağına inandığını anlatan Aliyev bugünkü çalışmanın temelinin 1994 yılında atıldığını yurt dışından gelen gaz şirketlerinin Hazar petrolünün dünya pazarına açılmasını sağladığını söyledi. Aliyev şöyle devam etti: ''Biz 13 yıldır milli gaz siyasetimizi öyle düzenliyoruz ki Azerbaycan'ın bütün gaz ihtiyacı karşılansın komşu ülkelerin de gaz ihtiyacı karşılansın... Şah Deniz'den çıkan gaz uzun yıllar hem Azerbaycan halkına hem de komşu ülke halklarına hizmet edecek. Azerbaycan'ın gaz yatakları çok büyük kapasitelidir. Sadece Şah Deniz gaz yatağından 1 trilyon 200 milyar metre küp gaz sağlamayı hedefliyoruz. Biz biliyoruz ki yeni kuyular kazıldıkça bu hacimler daha da artacak. Bundan sonra uzun yıllar Azerbaycan hem kendi enerji ihtiyacını temin edecek hem de ortaklarının enerji ihtiyacı için özkaynaklarını sunacak. Bugünkü hadiseye Azerbaycan-Avrupa ittifakı ve önemli bir olay olarak değer veriyorum.'' Aliyev Türkiye ve Azerbaycan ilişkilerini çok ileri boyutta ve adeta kardeşlik gibi değerlendirmenin mümkün olduğunu belirterek iki ülkenin pek çok sahada da işbirlikleri bulunduğunu hatırlattı. Azerbaycan Türkiye ve Yunanistan arasında gaz sayesinde yeni bir ittifak yaratıldığını bunda da Yunanistan'ın rolünün çok büyük olduğunu dile getiren Aliyev kendilerinin işbirliği yapmaktan çok mutlu olduklarını belirtti. Aliyev sözlerini şöyle tamamladı: ''Biz eminiz bu ilişkiler enerjiyle daha da gelişecek ve bu vesileyle bölgede yeni bir ortaklık formatı yaratılacak. Biz Azerbaycan'da ilk kez gaz üretimine başladığımızda bunu tahmin bile edemiyorduk. Ancak bugünkü çalışmayla Azerbaycan gazı Avrupa'ya ulaşmış olacak. Eminim önümüzdeki dönemlerde Avrupa-Azerbaycan ittifakı daha da gelişecek ve ilerleyen zamanlarda farklı alanlarda da işbirliği oluşturulacak. Yeni ülkeler de bu ortaklığa dahil olacak. Bütün halklar da bundan faydalanacak.''

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler Türkiye ile Yunanistan arasındaki doğa gaz boru hattı projesinin sadece bir enerji projesi değil aynı zamanda bir barış projesi olduğunu kaydetti. Türkiye-Yunanistan Doğal Gaz Boru Hattı'nın açılış töreninde konuşan Güler Avrupa'nın doğal gaz arz güvenliğini sağlayacak projelerden biri olan Interstate Oil and Gas Transport To Europe (INOGATE) kapsamında gerçekleştirilen projenin 3 bölümden oluştuğunu bildirdi. Güler Türkiye'deki 193 kilometrelik kara ve 17 kilometrelik Marmara Denizi geçişi dahil 210 kilometreye ek olarak Yunanistan'daki 865 kilometrelik kısım ve Türkiye-Yunanistan tarafının ortak sorumluğunda olan 420 metrelik Meriç Nehri geçişi ile birlikte toplam 297 kilometrelik boru hattına bugün ilk doğal gazın Yunanistan'a ve dolayısıyla Avrupa sınırlarına verildiğine dikkati çekti. ''Bu sadece bir enerji projesi değil aynı zamanda bir barış projesidir. Bu bakımdan daha da anlamlıdır'' diyen Güler bu projeyle Hazar Denizi Orta Doğu ve Türkiye'ye komşu kaynaklardan sağlanacak doğal gazın Avrupa'ya taşınacağını dile getirdi. Güler burada Türkiye'nin kurulan enerji denkleminin çok önemli bir parametresi olduğuna işaret ederek ''Bu bilinçle Türkiye güven duyulan kolaylaştırıcı destekleyici ve katılımcı görevlerini de bu projeyle birlikte sürdürecektir'' dedi. Türkiye'nin jeopolitik ve jeostratejik konumunu daha da pekiştiren bu kavramların altını daha da dolduran bu projelerden sonra yeni hedeflerinin Bulgaristan Romanya ve Macaristan üzerinden Avusturya'ya uzanacak Nabucco ve Ceyhan'ı bir enerji terminali haline getirecek Samsun-Ceyhan projelerini hayata geçirmek olduğunu dile getiren Güler bu dev projelerle başta AB olmak üzere dünya enerji politikalarına ve arz güvenliğine çok önemli dürüst ve pozitif katkılarını sürdüreceklerini söyledi.

ABD Enerji Bakanı Samuel Bodman da bu boru hattının bir enerji köprüsünün inşa edilmesinde kritik öneme sahip olduğunu belirterek bu boru hattının pazarın genişlemesine ve tüketiciler için farklılaşmış bir pazar yaratılmasına katkıda bulunacağını dile getirdi. Bodman bu projenin yalnızca teknik ve finansal karmaşıklığından değil yapım aşamasındaki zorlukların aşılmasından da kaynaklanan etkileyici bir özelliği bulunduğunu ifade ederek proje için ayrıntılı çevre analizleri ve hattın geçtiği bölgelerde yaşayan toplumlarla uzun ve meşakkatli görüşmeler gerektiğini aktardı. Projenin hem Türkiye ve Yunanistan hem de Azerbaycan için büyük bir başarı olduğunu vurgulayan Bodman ''Türkiye-Yunanistan boru hattı çok önemli bir gelişme kaynağı olacak yeni enerji kaynakları tedarik edecek ve özellikle Orta Asya'da yeni iş olanakları yaratacaktır. Burada elbette çok büyük enerji ortaklarına ortam hazırlayacaktır'' diye konuştu. Türkiye-Yunanistan boru hattının yeni enerji tedariki açısından kritik önemine de dikkati çeken Bodman ''Şu anda Avrupa en büyük ithalatçılardan ve en hızlı büyüyen pazarlardan bir tanesi. Avrupa'nın böyle bir ihracata ihtiyacı özellikle gelecek 25 yılda giderek artacak'' sözleriyle Azerbaycan ve Orta Asya'daki diğer ülkelerin en büyük tedarikçilerden biri haline gelebileceğini kaydetti. Bodman bu durumun gerçek bir fırsat olduğunu ancak bu fırsatların çok iyi bir şekilde ortaya getirilmesi için tarafların işbirliğine devam etmesi gerektiğini belirtti. Bodman ''Bu projelerin ticari anlamda olumlu olabilmeleri için mutlaka büyük çapta gerçekleştirilmeleri gerekiyor. Türkmenistan ve Kazakistan da bu görüşmelere dahil edilmek zorunda. Bana göre AB'nin de kendi pazarlarını bu tip rekabete açması gerekiyor'' diye konuştu.