Bilgi

**O'NEAL** · 25-01-2008, 07:05

1)BİLGİ
1.1.Bilgi nedir?
Bilgi üzerinde çalışılan içerik ve perspektife göre pek çok çeşitte anlamlar içeren kompleks bir kavramdır. Bazı tanımları:
Öğrenme

araştırma veya gözlem sonucu elde edilen gerçek ve ilkelerin bütününe verilen ad
İnsan

para

dürtü

öğrenme

güç ve yetenek avantajıdır.
Buluşta odaklanmış

uzmanlıkla birleştirilmiş

özel ilişkili bir aksiyondur.
Bir değer ekleme davranışı ve aktivitesidir.
Yönetme yeteneğidir.
Bir alanda ilgili çeşitli özellik ve tavırları açıklayan modeller kümesidir.
Bilgi karşımıza birçok farklı şekilde çıkabilir. Çizim

metin

fotoğraf

film vb. birer bilgi çeşididir. Bilgi bir işi gerçekleştirmede sermaye

emek veya topraktan daha fazla konuyla ilgilidir. Bununla birlikte en fazla ihmal edilen varlıktır. Bilgi yeni çıkmış durumlara adapte olabilme yeteneği sağlar

öğrenmenin bir sonucudur ve rekabet avantajını arttırır. Burada önemli olan husus tanımdan da anlaşılacağı üzere “bilginin kaydedilebilir

görülebilir

tekrar tekrar elde edilebilir

gözlenebilir ve yorumlanabilir bir şekilde olmasıdır.
Bir bilginin değerli olması için odaklanmış

test edilmiş

gerçeklenmiş ve paylaşılmış olması gereklidir. Ayrıca bilginin girdi ve çıktılarının basit olması

güncellenebilmesi

dilinin basit ve uygun olması gereklidir.
1.2. Bilginin çevrimi:
Bilgi doğar

bulunur ya da keşfedilir.
Bilgi kaydedilir.
Bilgi kullanılır

değerlendirilir.
Bilgi geliştirilir.
Bilgi aktarılır.
Bilgi arşive kaldırılır.
Bilgiler yukarıdaki çevrime göre ömürlerini tamamlar. Bilginin türü ve özellikleri değişse de bu çevrim değişmez.

1.3. Bilginin Tanımlanması:
Bilgi üç yolda tanımlanmıştır:
1.3.1 İşlenmiş data olarak bilgi:
Veriler(data) genellikle tanımlanmamış kullanım ve başvuruları içeren ham gerçekleri göz önünde tutarlar. Bilgi seçeneklere etkiyen işlenmiş data olmak üzere göz önünde tutulur. Data bazen formatlanır

filitrelenir ve özetlenir. Araştırmacılar datayı hipotezleri test etmek için toplarlar

böylece data

işlenmemiş ve analiz edilmemiş sayılara bağlıdır. Data

analiz edildiğinden

bilim adamları datanın içerdiği bilgi hakkında konuşurlar

bilginin yorumlanması ise

analizlerinden elde edilir.
1.3.2. Belirsizliğin(Bilinmeyenin) karşıtı olarak bilgi:
Bilgi üzerindeki farklı bir perspektif ekonomik teoriden türetilmektedir ve burada bilgi bilinmeyenin negatif ölçüsü olarak tanımlanmaktadır. Mikro ekonomi teorisinde arz ve talebin dengesi mükemmel olarak bilinen pazara bağlıdır. Burada tüm satıcılar ve alıcılar

birbirleri hakkında tüm bilgilere sahiptir ve bilinmemezlik burada yer almaz. Bilgi

arz ve talep hakkında bilinmeyenleri yok ederek bir pazarı mükemmel hale getirir. Makro ekonomi teorisinde

ekonominin yönünü ölçen ve önceden haber veren ekonomik sinyaller ekonomik durum hakkında bilgi sağlarlar. Firma bu sinyalleri çözerek bilinmeyeni en aza indirir.
Yöneticiler bu nedenlerle bilgiyi bilinmeyeni azaltan şeklindeki terimlerle tanımlarlar. Çünkü yöneticiler

karar vermede alternatiflerin çıktılarını düşünmeli

kararın kalitesini

karar verme prosesinin etkisini arttıran çeşitli alternatiflerin çıktıları hakkında bilinmeyenin azaltılmasını tasarlamalıdırlar.
1.3.3. Anlamlı bir sinyal olarak bilgi:
Bilgi teorisi

insanlar ve/veya makineler arasındaki haberleşmenin etkisini ölçme olmakla birlikte

bilgiyi haberleşmenin girdisi ve çıktısı olarak tanımlamaktadır. Gönderici ve alıcı tarafından aynı şekilde yorumlanan elektronik

denetlenebilir

görülebilir veya diğer sinyaller bilgiyi iletirler.
Yöneticiler haberleşmeci olarak görevlerinde bilgiye ulaşırlar ve bilgiyi yönetirler. Anlamlarını iletecek şekilde

datayı veya sinyalleri organize eden raporları alırlar. Yöneticiler

haberleşmenin bir parçası olarak duydukları ve gördükleri bilgilerden bir anlam türetirler ve bunu karar vermek için kullanırlar.
Bilginin kullanılması:
Organizasyonlar bilgiyi kaynak

avantaj veya mal olarak kullanabilirler.
Kaynak olarak bilgi:Çıktıların üretilebilmesi için

genellikle organizasyonlar parayı

insanları

hammaddeleri

makineleri ve de zamanı kaynak

girdi olarak kullanan kurumlar olarak düşünülür. Kaynaklar belli bir dereceye kadar bir diğerinin yerine geçebilir. Benzer şekilde

bilgi kapital veya işçinin yerini alabilir. Organizasyon üyeleri

bilgiyi maliyetleri düşürmek ve ürünün ve/veya hizmetin kalitesini arttırmak için kullanabilirler.
Aktif (avantaj) olarak bilgi: Aktif bir şirket çıktısını üretmek için kullanılan ve kaynak gibi tükenmeyen bir insan veya organizasyon özelliğidir. Bazı kaynaklar

süresi uzatılmış bir periyotta kullanılabilmeleriyle aktife dönüşebilirler. Bilgi kaynağı da benzerdir fakat özdeş değildir. Bilgi

anında kullanıldığında gerçekte tüketilir
Bilginin aktif modeli

yöneticilerin kullanabilecekleri bir yatırım şeklindedir. Rakiplerine karşı organizasyonu avantajlı hale getirmek için aktifleri gözlemler.
Ürün olarak bilgi: otomobiller

bulaşık makineleri veya diğer ürünler gibi bilgi de satılabilir bir üründür. Bazı firmalar bilgiyi satmak için kullanırlar. Örneğin

kredi büroları

potansiyel alacaklılara bilgi satmak amacıyla geçmiş kredileriniz hakkında bilgi toplar. Hizmet ağırlıklı ekonomilerde

artan sayıda organizasyonlar bilgiyi satılabilir bir ürün olarak görmektedirler.
1.5. Bilginin değeri:
Eski magazinleri

kitapları

mektupları

notları ne sıklıkta atıyoruz? Belki bazılarımız “eğer bir yıl içinde onları hiç kullanmadıysam

demek ki onlara gerçekten ihtiyacım yok” şeklinde kuralları vardır. Bilinçli olarak veya olmayarak

bu nesnelerdeki bilgilerin değerleri hakkında

bunları depolamanın maliyetine bağlı olarak bir karar veriyorsunuz. Her bir nesne için maliyet çok küçük dahi olsa

kümülatif maliyet önemli ve ilerde değerinden daha çok olabilir. Şirketler bilgilerin değerleri konusunda elde edilmelerinin ve depolanmalarının maliyetine bağlı olarak değer biçmek zorundadırlar.
1.6. Bilginin maliyeti:
Bilgi değerli de olsa

kullanılabilmesi için bir maliyeti vardır. Bilginin elde edilmesi

işlenmesi

saklanması

düzeltilmesi

iletilm esi gibi her türlü işlemin maliyeti vardır:
Bilginin elde edilmesi:
Kullanılabilmesi için bilginin elde edilmesi ilk adımdır. Bilgi resmi veya gayri resmi kaynaklardan elde edilebilir. Formal kaynaklar

( iş formları

bilgi veri tabanları

personel kayıtları ) izafi olarak organize edilmiş ve tahmin edilmiş biçimde bilgi sağlarlar

informal kaynaklar( çalışanlarla dialog

aktivite gözlemlenmesi ) bilgiyi daha az yapısal bir yolla sağlarlar. Genellikle bilginin informal kaynaklardan elde edilmesi daha az maliyetlidir ama elde edilen bilginin organize edilmesi ve efektif bir şekilde kullanılabilmesi daha zor olabilir.
Datanın elde edilmesi manuel veya elektronik olarak meydana gelebilir. Uzmanlar verilerin elde edilmesi için elektronik formların kullanılmasının

tasarım

satın alma

kullanma

taşınma

gözden geçirilmesi gibi işlemlerde benzer kağıt formlara göre %70 daha aza mal olduğunu bildirmektedirler.

Bilginin işlenmesi:
Bilginin işlenmesi onun yararlı kullanılabilir bir forma taşınmasıdır. İşlenme tipik olarak iki defa meydana gelir. İlk olarak bilginin elde edilmesi ve saklanması arasında ve ikinci olarak düzeltilmek için gözden geçirilmesi ve iletilmesi arasında olur. Bilginin elde edilmesi ve stoklanması arasındaki işlenme genellikle büyük miktarda insan gücü

kişisel iş gerektirir. Elektronik işleme

örneğin elektronik scanner(tarayıcılar)

verilerin elektronik formlara dönüştürülmesini gerektirir.
Bilginin stoklanması ve iletilmesi arasındaki işlenme manuel veya bilgisayarlı sistemlerle gerçekleştirilebilir. Manuel sistemde

çalışan gözden geğirme

formatlama ve sergileme işlemlerini gerçekleştirir. Özetler veya özel analizler gerektiğinde finans ve muhasebe konusunda bilgili bir analist verileri işleyebilir. Manuel bilgi işlenmesi yüksek işçiliği ve zaman maliyetini ama düşük ekipman maliyetini içerir. Çok miktardaki verilerin manuel olarak işlenmesi

bilgisayarla işlenmeye göre çok pahalıya gelir.
Yeniden gözden geçirme ve iletme arasındaki işlenmenin bilgisayar sistemleriyle yapılması

daha fazla analiz ve daha kısa zamanda sergileme olanaklarına izin verir. Bilgisayarla işlemenin maliyeti kiralama veya bilgisayar ekipmanının aşınmasını

değerden düşmesini

aletin hazırlanması için gerekli işgücünün maliyetini

yeniden değerleme

formatlama ve sergileme için yapılacak olan program maliyetini içerir. Bilgisayarla işleme

manuel işlemeye göre daha düşük işçi ve zaman maliyetini ama yüksek ekipman maliyetini içerir.
Bilginin stoklanması:
Bilginin stoklanmasının ilk maliyeti

stoklama alanı ve araçlarının maliyetidir. Bilgisayar dışı stoklama kağıtlarını

mikroformlarını veya her ikisini de içerir. Bu çeşit bir stoklamada elektronik duruma göre daha çok fiziksel stoklama alanına ihtiyaç vardır. Elektronik olarak yapmaya göre bu alanın satın alınması veya kiralanması daha pahalıya mal olacaktır. Bilgisayarla stoklama

birçok çeşit yöntemi kullanır. Bu harddiskleri

disketleri veya CD-ROM’ ları içerir. Bu seçim

bilginin miktarına ve yeniden düzenlemenin arzu edilen hızına bağlı olarak yapılır.
Birçok firma

elektronik olarak stoklanan bilgilerinin

yangın

sel gibi herhangi bir felakette yok olmasını önlemek amacıyla kopyalayarak güvenli başka bir sitede saklarlar. Ek olarak

birçok firma ikinci kağıtları veya verilerin mikroform kopyalarını saklarlar. Araçların maliyeti

fiziksel faaliyetler ve destekleme sistemleri için gerekli çalışanların maliyeti de stoklama maliyetine eklenir.
Bilginin gözden geçirilmesi:
Manuel sistemlerde

istenen datanın gözden geçirilmesi çok fazla zaman ve para harcanmasına yol açabilir. Yöneticiler yaklaşık olarak bir yılın altı haftasını yerleştirilmemiş materyalleri aramakla geçirirler. Sekreterler

zamanlarının %30’undan fazlasını kağıt dokümanlarını arayarak ve yine yaklaşık olarak zamanlarının %20’sini dosyalanmamış bilgileri aramakla geçirebilirler. Çünkü kağıt dosyalar çok fazla yer kaplayabilirler

bu nedenle veriler başka bir yerde veya farklı bir binada saklanabilir.
Elektronik sistemler ise

organize edilmiş bir modelde elektronik olarak stoklanmış bilgilere hızlı ve ucuz girişi sağlarlar. Maliyetler

saniyenin küçük bir parçasında bilgisayar ekipmanını kullanmayı gerektirir. Eğer kişi gözden geçirmeyi isterse

bu durum gözden geçirme isteğinin bir insan tarafından anlaşılabilir formdan

bilgisayar tarafından anlaşılabilecek bir forma dönüştürülmesi gibi ek bir işlemi gerektirebilir. Bilgi

istenilenden farklı bir yerde stoklanmışsa

yapılan istekte datanın nerede stoklandığının belirtilmesi gerekir.
Bilginin iletilmesi:
Birçok organizasyonda

sıklıkla bilgiler manuel olarak işlenmekteydi. Organizasyon üyelerinin çoğu

resmi veya gayri resmi görüşmelerde yüz yüze iletişimi ve ihtiyaç duydukları bilgilerin çoğunluğunun yazılı olmasını tercih etmekteydiler. Fakat yüz yüze iletişim büyük bir zaman miktarlarını gerektirmektedir ve organizasyonların çoğunda zaman kıt kaynaklardan biridir.
Yazılı notlar

raporlar

reklamlar ve diğer dokümanlar ancak bilginin küçük bir miktarını çok sayıdaki insana efektif bir şekilde iletebilecektir. Ama bilginin uzun mesafelerde iletimi veya büyük datanın değiş tokuşu söz konusu olduğunda elektronik iletişim çok daha etkili olarak gerçekleşecektir. Telefon

televizyon

video konferanslar

faks veya diğer elektronik data iletişimi araçları kişiler

gruplar

organizasyonlar veya data depoları arasında haberleşme linklerinin kurulmasını sağlayabilir. İletilen her birim bilgi için elektronik medya yazılı medyadan çok daha ucuza mal olacaktır. Beş tane bilgi fonksiyonu için manuel ve bilgisayarlı proseslerin maliyetleri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.

Manuel ve bilgisayarla işlemenin maliyetlerinin karşılaştırılması

FONKSİYONLAR BİLEŞENLER PROSESLER
MANUEL BİLGİSAYARLI
Elde etme
Zaman:
İşçi:
Faaliyet/Ekipmanlar: Yüksek
Orta
Az Az
Az
Yüksek
İşleme
Zaman:
İşçi:
Faaliyet/Ekipmanlar: Az
Yüksek
Az Az
Az
Yüksek
Stoklama
Zaman:
İşçi:
Faaliyet/Ekipmanlar: Az
Az
Yüksek Az
Az
Az
Gözden geçirme
Zaman:
İşçi:
Faaliyet/Ekipmanlar: Yüksek
Yüksek
Yüksek Az
Az
Orta
Komünikasyon Zaman:
İşçi:
Faaliyet/Ekipmanlar: Yüksek
Orta
Az Az
Az
Orta

Bilgiyi ham veri olarak tanımlayabiliriz. Kullanıcı tarafından anlam taşıyan gerçek yada anlaşılabilen bir işlemi sonuçlandırmaya veya karar vermeye yarayan ise veridir. Bir bakıma veri değerlendirmenin başında kullanılan

bilgi ise değerlendirmenin sonunda ulaşılan veridir. Veri davranışı etkilemeyen gözlemlere dayalı bir simgeler topluluğudur. Oysa veri bireylerin davranışlarını etkilediği zaman bilgi haline dönüşür. Veri gerçek olarak gözden geçirilip yöneticinin davranışını etkileyecek biçimde örgütlenmek için bilgi olarak kabul edilemez. Yönetici veriye bir anlam verip

bir faaliyetin yapılmasında veya kararında kullanılırsa

veri bilgiye dönüşmüştür. Bilgi alışverişinin

tüm sistemler için gerekli olduğu görüşü göz önüne alınırsa

etkili Yönetim Bilişim Sistemlerinin tasarımı ve haberleşmenin bu sistemler içindeki önemi ve rolü iyice bilinmeli ve kavranmalıdır.

1.7. Yönetim için gerekli olan bilginin özellikleri:
Herhangi bir işin başarısı

yürütücülerin temel fonksiyonlarını ne ölçüde yerine getirdiğine bağlıdır. Bu işlemlerin gerektirdiği biçimde yerine getirilmeleri ise

yöneticilerin bilgi ihtiyaçlarını ne derecede karşıladıklarına bağlıdır. Her işlem karar almayı gerektirir ve karar süreci de doğru

zamanında

eksiksiz

öz ve yerinde bilgiye ihtiyaç duyar.
Doğruluk: Belirli bir zaman içindeki doğru bilginin üretilen ya da işlenen toplam bilgiye oranıdır.
Zamanlama: Bir yöneticiye geç gelmiş olan bilginin doğruluk derecesinin yüksek olmasının pek önemi yoktur

bilginin sadece doğru olması yeterli değildir

aynı zamanda bilginin yöneticilere ulaşması gerekir. Ancak bilginin doğruluk oranının yüksek olması gecikmelere sebep olurken

bilginin kısa zamanda yöneticiye ulaştırılması ise maliyetleri arttırmaktadır.
Eksiksizlik: Bilginin

yöneticinin karar verebilmesi için gereksinim duyduğu tüm verileri kapsamasıdır.
Kısalık: Gerekli verilerin özetlenerek

kısa ve öz bilgilerle desteklenmesidir.
Yerindelik: Bilginin önemli olan organ veya yöneticiye ulaşabilme özelliğidir.
Ucuzluk: Bilginin ucuza elde edinilmesidir. Ancak zamanlama

doğruluk ve ucuzluk özellikleri optimize edilmelidir.
1.8. Stratejik kaynak olarak bilgi:
Stratejik bilgi sistemleri

amaçları

operasyonları

ürünleri

servisleri ya da organizasyonların çevresel bağlantılarını değiştirerek onlara diğer rekabetçilerin üzerinde bir yer kazanmada yardım eder. Bu tip etkileri olan sistemler organizasyonların iş tipini bile değiştirebilir. Örneğin

Merril Lynch bilgi sistemlerini kullanarak hisse senedi komisyonculuğundan finansal hizmet işine geçiş yapmıştır.
Stratejik bilgi sistemleri

sıklıkla organizasyonun yapısını değiştirdiği gibi ürünlerini

servislerini

iç prosedürlerini de değiştirerek organizasyonu yeni davranış şekillerine sürükler. Organizasyonlar gün geçtikçe bilgiye para ve işgücü gibi bir kaynak olarak bakmaktadırlar. Geçmişte bilgi

tasarım bürokrasisi

üretim ve bir ürün ya da hizmet dağıtımı için gerekli bir bela olarak görülüyordu. 1960’larda organizasyonlar bilgiye değişik bakmaya başladılar ve bilginin genel yönetim desteği için kullanılabilir olduğunu anladılar. MIS bu dönemlerde haftalık üretim

aylık finansal bilgi

stok

borç hesapları

alacak hesapları vb. raporlar üreten bir bilgi fabrikası olarak görülüyordu. 1970’lerde ve 1980’lerin başlarında bilgi ve bunu toplayan

depolayan ve işleyen sistemler organizasyon üzerinde

iyi ayarlanmış

özel amaçlı

ayarlanabilir yönetim kontrolü sağlayan yapı olarak görülüyordu. Bilgi sistemleri bu periyotta DSS(Karar Destek Sistemleri) ve ESS (Yönetici Destek Sistemleri)ni doğurdu. 1980’lerin ortasında bilgi kavramı tekrar değişti. Bilgi

stratejik kaynak

potansiyel rekabet avantaj kaynağı yarışı kazandıracak bir silah sayılıyordu. Stratejik bilgi sistemleri

uzun dönem karar alma problemlerine odaklanmış olan tepe yöneticileri için stratejik seviye sistemlerinden ayrılmalıdır. Stratejik bilgi sistemleri

organizasyonun tüm seviyelerinde kullanılabilir.

Zaman periyodu Bilginin anlamı Bilgi sistemleri Amaç
1950-1960 Gerekli dert
Bürokratik gereksinim
Bir kağıt ejderha EMM(EAM)
Elektronik muhasebe makineleri Hızlı muhasebe ve kağıt işleme
1960-1970 Genel amaçlı destek MIS(YBS) bilgi fabrikası Genel rapor ihtiyacını hızlandırma
1970-1985 Ayarlanmış yönetim kontrolü DSS(KDS)
ESS(YDS) Karar vermeyi geliştirme ve ayarlama
1985-2000 Stratejik kaynak
Rekabet avantajı
Stratejik silah Stratejik sistemler Organizasyonun devamını sağlamak
Bilgi sistemlerinin kavramlarının değişimi

1.9. Bilginin fonksiyonları:
1. İhtimal prensipleri sunar
2. Bir durum temsilcisi şeklinde hizmet verir.
3. Alternatif çeşidini ve/veya cinsini azaltır.

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ

Sistemlerin Tipleri
İşlemsel seviyede görevler

kaynaklar ve amaçlar önceden tanımlanmış ve yapılandırılmıştır.

Yönetici Destek Sistemleri Stratejik Seviyedeki Sistemler
(YDS-ESS) 5 yıllık 5 yıllık 5 yıllık Kar iş gücünün
satış opersayon Bütçe planı planlaması
eğilimi planı Tahmini
tahmini

Yönetim Bilişim sistemleri Yönetim düzeyindeki sistemler
(MIS-YBS) satış stok Yıllık sermaye yerleştirme
Karar Destek Sistemleri yönetimi kontrolü Bütçeleme yatırımı analizi
(DSS-KDS) satış üretim Maliyet analizi antlaşma
bölge çizelgesi Analizi fiyatlandırma maliyet
analizi kar analizi analizi

Uzman Bilgi İşlem Sistemleri Bilgi düzeyindeki sistemler
(KWS-BİS) Mühendislik için iş Grafik tasarım için Yönetim için
Ofis Otomasyon sistemleri istasyonları iş istasyonları iş istasyonları
(OAS-OOS) kelime işlemci İmaj depolama elektronik
takvim

Atomik işleme sistemleri(TPS-AİS)
Operasyonel Düzeydeki Sistemler
makine güvenli Ödemeler rehberlik
kontrol alışveriş
sipariş işçizelgesi Ödenecek eğitim ve
izleme hazırlama Hesaplar geliştirme
sipariş malzeme nakit Alınacak personel
işleme hareketi kontrolü Hesaplar kayıtlarını
kontrol tutma
satış ve imalat finans Muhasebe insan
pazarlama kaynakları

Bir Organizasyonun Dört Seviyesinin Sistem Tipleri

4. BİLİŞİM SİSTEMLERİ
4.1. Niçin Bilişim Sistemleri?
1980’lere kadar bilgi işlem sürecinin hızı ve önemi çok fazla algılanamamıştır. 1980’lere kadar yöneticilerin bilgilerin toplanması

işlenmesi ve organizasyonlara dağıtılması hakkında fazla bir şey bilmelerine gerek yoktu

teknolojik yapı minimum düzeydeydi. Bilgi kendi başına

firma için önemli bir varlık olarak düşünülmemekteydi. Yönetim süreci yüz yüze ilişkiler olarak kabul ediliyordu

kişisel yetenekler yüksek değildi

global koordinasyon süreci de düşüktü. Fakat bugün ancak birkaç yönetici

bilginin işletmede el altında tutulmasını göz ardı edebilir.

Dünya çapındaki üç önemli değişim iş dünyasını etkilemiştir. Birincisi

global ekonominin doğuşu ve diğeri de hızlı endüstriyel ekonomilerin dönüşümüdür. İkincisinde

endüstriyel ekonomi ve hizmet ekonomisine dayalı bilgi toplumlarındaki değişimdir. Bu çok hızlı bir değişim sürecidir

beraberinde üçüncü değişim sürecini getirmiştir. Üçüncüsü

girişimlerdeki değişim sürecidir.

İş Dünyasının Çağdaş Değişimi

Globalleşme:
Global Pazar piyasasında yönetim ve kontrol
Dünya piyasalarında rekabet
Global iş grupları
Global dağıtım sistemleri

Endüstriyel Ekonomilerin Dönüşümü:
Bilgiye dayalı ve bilgi tabanlı ekonomiler
Verimlilik
Yeni ürünler ve hizmetler
Liderlik
Zamana dayalı rekabet
Kısa ürün hayatı
Çalkantılı iş dünyası
Bilgi bazında sınırlı personel

Girişimin Değişimi:
Hiyerarşi kademesinin azalması
Yetkinin merkezkaçlaştırılması

Esneklik
Bağımsız birimler
Düşük işlem ve koordinasyon bağlantıları
Personelin güçlendirilmesi
Ortak işbirliği ve takım çalışması

Dünyadaki sanayi ekonomilerinin globalleşmesi firma için bilginin değerini arttırır

yeni iş fırsatları doğurur. Bugün bilişim sistemleri

firmaların ticari anlamda yönetim ve işletmelerini global ölçüde denetim gücünü verecek analitik gücü ve iletişimi temin eder.

4.2. Bilişim sistemi nedir?
Bilişim sistemi

teknik olarak

organizasyonlardaki karar verme desteğine kadar bilgiyi düzenlemek

saklamak

işlemek

toplamak olan birbirleriyle ilgili parçaların kümesi olarak tanımlanabilir. Ayrıca karar verme desteği

koordinasyon ve kontrol sağlayan bilişim sistemleri

bununla beraber

yöneticilerin ve çalışanların problem çözümüne

karmaşık konuları tasavvur etmelerine ve yeni ürünler oluşturmalarına yardım edebilir.
Bilişim sistemleri

organizasyon içinde ve çevresinde önemli insanlar

yerler ve şeyler hakkında bilgi içerirler. Bilişim denilince insanlar için faydalı ve anlamlı biçime sokulmuş verileri(data) anlaşılmaktadır. Veri

önce insanların anlayabileceği ve kullanabileceği biçimde hazırlanmış ve organize edilmiş

sonra organizasyonlarda veya fiziksel çevrelerde görülen olayları tanımlayan ham gerçeklerin yoğunluğudur. Bilişim sisteminde üç aktivite karar verme

işlemlerin kontrolü

problemlerin çözümü ve yeni ürünler veya hizmetler oluşturmada organizasyonların ihtiyacı olan bilgiyi üretmektir. Bu aktiviteler

girdi(input)

çıktı(output) ve işlem(processing)’ DİE. Girdi

organizasyonun içinden veya dış çevresinden

ham bilgileri (veri) ele geçirmek veya toplamaktır. İşlem

bu ham veriyi daha anlamlı bir hale getirmektir. Çıktı işlenmiş bilgiyi(information)

insanlara veya kullanacak olan aktivitelere aktarır. Bilişim sistemleri aynı zamanda organizasyon içinde seçilmiş olan uygun kişilerin input aşamasını doğrulamasına veya değerlendirmesine yardım eden geri beslemeyi içerir(*).

-Bilişim t eknolojisi organizasyonları nasıl dönüştürebiliyor-

Bilişim Teknolojisi Organizasyonel Değişim
Global Ağlar İş gücünün uluslar arası kısmı: Bir işletmenin operasyonları sabit bir yerle kısıtlanamaz;işletmenin global uzantısı yayılımcılıktır;global koordinasyonun maliyetleri azalmaktadır. Atomik işlem maliyetleri azalmaktadır.
Girişimci Ağlar İşbirliğinde çalışmak ve takımruhu:İşin organizasyonu kısımsal sınırlar boyunca koordine dilebilir;bir müşteri ve ürün oryantasyonunun gözükmesi;geniş alanda dağılmış görev gücü baskın çalışma grubu oluşturur. Yönetim maliyetleri(ajenta maliyetleri) azalır. İşletme işlemleri değiştirilir.
Dağıtık Hesaplama Güçlendirmek: Bireylerin ve çalışma gruplarının hareket edebilmeleri için enformasyonları ve bilgileri vardır. İşletme işlemleri tekrar tasarlanır

akış çizgisi düzenlenir. Yönetim maliyetleri azalır

çünkü

gayr

menkul işletme için en az gereklidir.
Taşınabilir Hesaplama Sanal organizasyonlar: Çalışmalar coğrafyaya bağlı değildir. Bilgi ve bilişim

gerektiği herhangi bir yerde ve anda verilebilir. Çalışmalar taşınabilir hale dönüşür. Organizasyonel maliyetler azalır

çünkü gayrimenkul işletmeler için en az gereklidir.
Grafiksel Kullanıcı Ara Yüzdeleri Erişilebilirlik: Organizasyondaki her kişi

üst düzey yöneticiler dahi

enformasyona ve bilgiye erişebilir;iş akışları otomatlaştırılabilir;tüm uzaktaki sitelerden katkılar toplanabilir. Organizasyonel maliyetler iş akışlarına göre azaltılabilir

kağıttan dijital imaja

belgeler ve sese aktarılabilir.

Bilişim sistemleri üzerine iş hayatından bir inceleme:

İş ve yönetim açısından bilişim sistemleri

bir vakum içerisinde çalışan girdi

çıktı makinelerinden daha fazla niteliğe sahiptir. İş hayatı açısından

bir bilişim sistemi

çevre tarafından takınılan tavra karşı

bilişim teknolojisi üzerine kurulmuş organizasyonel ve yönetsel bir çözümdür. Bilişim sistemleri

iş çevrelerinde oluşturulan problem ve meydan okumalara karşı geniş çaplı bir organizasyonel çözüm gerektirir. Bilişim sistemlerini anlamak için

bir yöneticinin daha geniş organizasyonun yönetimi ve sistemlerin bilişim teknolojisi boyutlarını ve bunların iş hayatı karşılıklarına çözüm sağlama güçlerini anlaması gerekir. Bilişim sistemlerini etkili kullanmak

sistemleri şekillendiren organizasyon

yönetim ve bilişim teknolojilerini anlamayı gerektirir. Tüm bilişim sistemleri çevrenin ortaya çıkardığı organizasyon ve yönetim çözümlerinin doğruluğunun sorgulanması olarak tanımlanabilir.
4.3. Organizasyon:
Bilişim sistemleri organizasyonların bir parçasıdır. Bir organizasyonun anahtar elemanı

insanlar

yapısı

kuralları

politikası ve kültürüdür. Bir organizasyon

çalışmasını belli bir yapılandırılmış hiyerarşi

formal ve standart işlem prosedürlerine göre koordine eder. Hiyerarşi

insanları piramit yapısında artan otorite ve sorumluluğa göre ayarlar. Hiyerarşinin üst seviyeleri yönetim

profesyonel ve teknik çalışanlardan oluşur ve alt seviyelerse temel operasyon personellerinden oluşur.
ANA ORGANİZASYONEL AMAÇLAR

FONKSİYON AMAÇ
Satış ve Pazarlama Organizasyonun hizmet ve ürünlerini satma
Üretim Ürün ve hizmet oluşturma
Finans Organizasyonun finansmanını yönetme
Muhasebe Organizasyonun finansal kayıtlarını tutma ;harcamaların hesabını tutma
İnsan Kaynakları Çalışma gücünü geliştirme ve çalışan kayıtlarını tutma

Organizasyonlar birçok farklı çeşit beceri ve insana ihtiyaç duyarlar. Yöneticilere ek olarak bilgi işçileri(mühendis

mimar ve bilim adamı gibi) ürünleri ve hizmetleri tasarlarlar ve veri işçileri ( sekreterler

büro elemanları

kütüphane çalışanları gibi) organizasyonun kırtasiye işleri ile uğraşırlar.
Her organizasyonun eşsiz kültürü vardır veya çoğu üyesi tarafından kabul edilmiş kurallar

değerler ve işleri yapma yollarını içeren gerekli kurallar kümesi vardır. Bir organizasyonun kültürünün parçaları onun bilişim sisteminde her zaman bulunur.
Organizasyonun değişik seviyelerindeki yönetim rolleri ve kararları çeşitlilik gösterir. Tepe yöneticiler üretilecek olan ürün veya servisler hakkında uzun dönemi kapsayan stratejik kararlar verirler. Orta kademe yöneticiler

tepe yöneticilerin program ve planlarını yerine getirirler. İşlemsel kademedeki yöneticiler ise

firmanın günlük aktivitelerini gerçekleştirirler. Yönetimin tüm seviyelerinin yaratıcı olması beklenir yani problemlere hızlı çözümler geliştirilmesi istenir. Yönetimin her seviyesi değişik bilgilere ve bilişim sistemlerine ihtiyaç duyar.
4.4. Teknoloji:
Bilişim sistem teknolojisi değişiklikleri yöneticinin algılamasına yardımcı olan bir araçtır. Daha önemlisi bilişim sistemleri organizasyonları bir arada tutan yapıştırıcıdır .BTBS(CBIS) bilgisayar donanımı

yazılımı

depolama ve telekomünikasyon teknolojilerinden yararlanır.

Bilgisayar donanımı giriş

işlem ve çıkış aktiviteleri için kullanılan fiziksel ekipmanlardır. Bu bilgisayar işlem ünitesi

çeşitli giriş

çıkış ve depolama üniteleri ve bu üniteleri birbirine bağlayan hatlardan oluşur.
Bilgisayar yazılımı bilişim sisteminde bilgisayar donanımının bileşenlerini kontrol eden ayrıntılı programlardır. Depolama teknolojisi

hem veri saklamak için manyetik veya optik disk ve teyp gibi fiziksel medyadan

hem de bu fiziksel depolama medyasında veri organizasyonunu içeren yazılımlardan oluşur.
Telekomünikasyon teknolojisi

fiziksel cihazlar

yazılım ve bir fiziksel bölgeden diğerine veri taşıyan hatları içerir.

4.5. Bilişim sistemlerine modern yaklaşımlar:
Bilişim sistemlerindeki çoklu perspektif onun tek bir teknolojiye dayanmadığını gösterir. Genelde alan olarak teknik ve davranış yaklaşımlarına ayırabilirler. Bilişim sistemleri sosyoteknik sistemlerdir. Onlar makineler

cihazlar ve fiziksel teknoloji içerseler de aynı zamanda daha iyi çalışmaları için sosyal

entelektüel ve organizasyonel araştırmalara da ihtiyaç duyarlar.
4.5.1.Teknik yaklaşım:
Bilişim sistemlerine teknik yaklaşım matematik tabanlı olup

bu sistemlerin fiziksel teknoloji ve formal becerilerini inceler. Teknik yaklaşım bilgisayar bilgisi ve işlem aşamalarını içerir. Bilgisayar bilgisi

hesaplama metotları

işlem yapılabilirliği ve veri toplama-depolama-ulaşma teorilerini içerir. Yönetim bilgisi ise

yönetim pratikleri ve karar verme modellerinin geliştirilmesini içerir.
4.5.2. Davranışsal yaklaşım:
Davranışsal problemler ve konuları

bilişim sistemlerinin büyüyen bir parçasıdır. Birçok davranışsal problem sistem iyileştirme ve yaratıcı tasarım gibi teknik yaklaşımdaki modeller kullanılarak tanımlanamaz. Davranışsal yaklaşım teknolojiyi göz ardı etmez. Fakat bu yaklaşım genelde teknik çözümler üzerine odaklanmamışlardır;onun yerine yönetim

davranış ve organizasyon politikasındaki değişimler üzerine konsantre olmuştur.

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Bilişsel Öğrenme Yaklaşımı	O'NEAL	Psikoloji	1	19-08-2008 15:57
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu	тuzLu FıŜтıк	Hukuk	1	31-01-2008 13:12
Psikolojide yaklaşımlar	O'NEAL	Psikoloji	3	03-01-2008 19:25
Felsefenİn Alani Bİlgİ Ve Bİlgİ ÇeŞİtlerİ	GüN_BaTıMı	Felsefeci	4	01-01-2008 19:48
Bilişsel Öğrenme Yaklaşımı « Yaklaşımlar	! Қ Â ĺ Π !	Psikoloji	2	25-11-2007 15:37