Yunus Emre

**O'NEAL** · 28-10-2007, 12:14

Yunus Emre

Yûnus Emre (~1240 - ~1321) Anadolu'da Türkçe şiirin öncüsü olan mutasavvıf bir Türk halk şairi.
Hayatı
Tarihî hayat ve şahsiyeti hakkında pek az şey bildiğimiz Yûnus Emre Anadolu Selçuklu Devleti'nin dağılmaya ve Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde küçük-büyük Türk Beylikleri'nin kurulmaya başladığı 13. yy ortalarından Osmanlı Beyliği'nin filizlenmeye başladığı 14. yy'ın ilk çeyreğinde Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış bir Türkmen kocası şair bir erendir. Yûnus'un yaşadığı yıllar Anadolu Türklüğünün Moğol akın ve yağmalarıyla iç kavga ve çekişmelerle siyasî otorite zayıflığıyla dahası kıtlık ve kuraklıklarla perişan olduğu yıllardır. 13. yy'ın ikinci yarısı sadece siyasî çekişmelerin değil çeşitli gayrısünni mezhep ve inançların batınî ve mutezilî görüşlerin de yoğun bir şekilde yayılmaya başladığı bir zamandır. İşte böyle bir ortamda Mevlânâ Celaleddin-i Rûmî Hacı Bektaş-ı Velî Ahî Evrân-ı Velî Ahmed Fakih gibi ilim ve irfan kutuplarıyla birlikte Yûnus Emre Allah sevgisini aşk ve güzel ahlakla ilgili düşüncelerini her türlü batıl inanca karşı gerçek İslamtasavvufunu işleyerek Türk-İslam birliğinin oluşmasında önemli vazifeler ifa etmiştir. Yûnus Emre "Risalet-ün Nushiyye" adlı mesnevîsinin sonunda verdiği;
Söze târîh yidi yüz yidiyidi
Yûnus cânı bu yolda fidîyidi
beytinden anlaşıldığı kadarıyla H. 707 (M. 1307-8) tarihlerinde hayattadır. Yine Adnan Erzi tarafından Bayezıd Devlet Kütüphanesi'nde bulunan 7912 numaralı yazmada şu ifadelere rastlanmaktadır:

Vefât-ı Yûnus Emre

Müddet-i 'Ömr 82

Sene 720

Bu belgeden anlaşılacağı üzere Yûnus Emre H. 648 (M. 1240-1) yılında doğmuş 82 yıllık bir dünya hayatından sonra H. 720 (M. 1320-1) yılında Hakk'a yürümüştür.
Doğduğu yer konusundaki tartışmalar Eskişehir'in Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy ile Karaman üzerinde yoğunlaşmaktadır. Menakıpnâmelerle şiirlerinden çıkarılan bilgilere göre Babalılardan Taptuk Emre'nin dervişidir. Hacı Bektaş-ı Veli ile ilgisi Vilayetname'den kaynaklanmaktadır. Yine şiirlerinden tasavvuf yolunu seçtiği iyi bir öğrenim gördüğü anlaşılmaktadır. Anadolu kentlerini dolaştığı Azerbaycan ve Şam'a gittiği Mevlana'yla görüştüğü giderek şeyh olduğu da bu bilgiler arasındadır.
Şiiri

Ozanlığının yanısıra dili düşünceleri işlediği konularla Anadolu'da gelişen Türk edebiyatının en büyük adlarından sayılan Yûnus Emre yalnız halk ve tekke şiirini değil divan şiirini de etkiledi yaşarlığını çağlar boyu sürdürdü. Hece ve aruzla yazdığı şiirlerinde sevgiyi temel aldı. Tasavvufla İslam düşüncesiyle beslenen dizelerinde insanın kendisiyle nesnelerle Allah'la ilişkilerini işledi ölüm doğum yaşama bağlılık İlahi adalet insan sevgisi gibi konuları ele aldı. Çağına hâkim olan düşünüş biçimini ve kültürü konuşulan dille yalın akıcı bir söyleyişle dile getirdi; kendinden önce yetişmiş İran ozanlarının çağdaşlarının yapıtlarında geçen kavramlara yeni bir öz yeni bir deyiş kattı. Bu yanıyla tasavvuf düşüncesini Alevi-Bektaşi inançlarını zenginleştirdi kendi adına bağlanan tekke şiirinin Anadolu'daki ilk temsilcilerindendir.

Türbesi

Yûnus Emre'nin mezarı olduğu iddia edilen pek çok mezar ve türbe vardır. Bunlar; Eskişehir'in Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy; Karaman'da Yunus Emre Camii avlusu; Bursa; Aksaray ile Kırşehir arası; Ünye; Kula ile Salihli arasında Emre Sultan köyü; Erzurum Duzcu köyü; Isparta'nın Gönen ilçesi; Afyon'un Sandıklı ilçesi; Sivas yakınında bir yol üstü. Ayrıca Tokat'ın Niksar ilçesinde de bulunmaktadır.
Ayrıca mutasavvıf Niyazi Mısri de Yunus Emre'nin mezarının (veya makamının) Limni Adası'nda bulunduğunu ifade etmiştir.
Bunlar arasında bilim adamlarınca tartışma Karaman ve Eskişehir'deki türbeler üzerine yoğunlaşmışsa da Hacı Bektaş-ı Veli ile ilgili menkıbe düşünüldüğünde Aksaray - Kırşehir arasındaki türbenin asıl Yunus Emre türbesi olduğu düşünülebilir.
Kaynak:Vikipedia

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Yunusemre'nin Hayati	.::KQBR@KR@L::.	Çöp Forum	6	04-07-2008 01:04
Yunus Emre ve FikirLeri	O'NEAL	Edebiyat - Türkçe	1	28-06-2008 23:36
Yunus Emre	İLK-K4N	Çöp Forum	1	07-01-2008 00:27
Yunus Emre	PirincßurgéR	Tarihimiz	1	27-11-2007 19:55
Bir İnternet Aşkı..Azra ile Emre..	GüĹümsé	Hikayeler	6	31-10-2007 21:14

28-10-2007, 12:14	#1 (permalink)
O'NEAL	Yunus Emre Yunus Emre Yûnus Emre (~1240 - ~1321) Anadolu'da Türkçe şiirin öncüsü olan mutasavvıf bir Türk halk şairi. Hayatı Tarihî hayat ve şahsiyeti hakkında pek az şey bildiğimiz Yûnus Emre Anadolu Selçuklu Devleti'nin dağılmaya ve Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde küçük-büyük Türk Beylikleri'nin kurulmaya başladığı 13. yy ortalarından Osmanlı Beyliği'nin filizlenmeye başladığı 14. yy'ın ilk çeyreğinde Orta Anadolu havzasında doğup yaşamış bir Türkmen kocası şair bir erendir. Yûnus'un yaşadığı yıllar Anadolu Türklüğünün Moğol akın ve yağmalarıyla iç kavga ve çekişmelerle siyasî otorite zayıflığıyla dahası kıtlık ve kuraklıklarla perişan olduğu yıllardır. 13. yy'ın ikinci yarısı sadece siyasî çekişmelerin değil çeşitli gayrısünni mezhep ve inançların batınî ve mutezilî görüşlerin de yoğun bir şekilde yayılmaya başladığı bir zamandır. İşte böyle bir ortamda Mevlânâ Celaleddin-i Rûmî Hacı Bektaş-ı Velî Ahî Evrân-ı Velî Ahmed Fakih gibi ilim ve irfan kutuplarıyla birlikte Yûnus Emre Allah sevgisini aşk ve güzel ahlakla ilgili düşüncelerini her türlü batıl inanca karşı gerçek İslamtasavvufunu işleyerek Türk-İslam birliğinin oluşmasında önemli vazifeler ifa etmiştir. Yûnus Emre "Risalet-ün Nushiyye" adlı mesnevîsinin sonunda verdiği; *Söze târîh yidi yüz yidiyidi* Yûnus cânı bu yolda fidîyidi beytinden anlaşıldığı kadarıyla H. 707 (M. 1307-8) tarihlerinde hayattadır. Yine Adnan Erzi tarafından Bayezıd Devlet Kütüphanesi'nde bulunan 7912 numaralı yazmada şu ifadelere rastlanmaktadır: Vefât-ı Yûnus Emre Müddet-i 'Ömr 82 Sene 720 Bu belgeden anlaşılacağı üzere Yûnus Emre H. 648 (M. 1240-1) yılında doğmuş 82 yıllık bir dünya hayatından sonra H. 720 (M. 1320-1) yılında Hakk'a yürümüştür. Doğduğu yer konusundaki tartışmalar Eskişehir'in Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy ile Karaman üzerinde yoğunlaşmaktadır. Menakıpnâmelerle şiirlerinden çıkarılan bilgilere göre Babalılardan Taptuk Emre'nin dervişidir. Hacı Bektaş-ı Veli ile ilgisi Vilayetname'den kaynaklanmaktadır. Yine şiirlerinden tasavvuf yolunu seçtiği iyi bir öğrenim gördüğü anlaşılmaktadır. Anadolu kentlerini dolaştığı Azerbaycan ve Şam'a gittiği Mevlana'yla görüştüğü giderek şeyh olduğu da bu bilgiler arasındadır. Şiiri Ozanlığının yanısıra dili düşünceleri işlediği konularla Anadolu'da gelişen Türk edebiyatının en büyük adlarından sayılan Yûnus Emre yalnız halk ve tekke şiirini değil divan şiirini de etkiledi yaşarlığını çağlar boyu sürdürdü. Hece ve aruzla yazdığı şiirlerinde sevgiyi temel aldı. Tasavvufla İslam düşüncesiyle beslenen dizelerinde insanın kendisiyle nesnelerle Allah'la ilişkilerini işledi ölüm doğum yaşama bağlılık İlahi adalet insan sevgisi gibi konuları ele aldı. Çağına hâkim olan düşünüş biçimini ve kültürü konuşulan dille yalın akıcı bir söyleyişle dile getirdi; kendinden önce yetişmiş İran ozanlarının çağdaşlarının yapıtlarında geçen kavramlara yeni bir öz yeni bir deyiş kattı. Bu yanıyla tasavvuf düşüncesini Alevi-Bektaşi inançlarını zenginleştirdi kendi adına bağlanan tekke şiirinin Anadolu'daki ilk temsilcilerindendir. Türbesi Yûnus Emre'nin mezarı olduğu iddia edilen pek çok mezar ve türbe vardır. Bunlar; Eskişehir'in Mihalıççık ilçesine bağlı Sarıköy; Karaman'da Yunus Emre Camii avlusu; Bursa; Aksaray ile Kırşehir arası; Ünye; Kula ile Salihli arasında Emre Sultan köyü; Erzurum Duzcu köyü; Isparta'nın Gönen ilçesi; Afyon'un Sandıklı ilçesi; Sivas yakınında bir yol üstü. Ayrıca Tokat'ın Niksar ilçesinde de bulunmaktadır. Ayrıca mutasavvıf Niyazi Mısri de Yunus Emre'nin mezarının (veya makamının) Limni Adası'nda bulunduğunu ifade etmiştir. Bunlar arasında bilim adamlarınca tartışma Karaman ve Eskişehir'deki türbeler üzerine yoğunlaşmışsa da Hacı Bektaş-ı Veli ile ilgili menkıbe düşünüldüğünde Aksaray - Kırşehir arasındaki türbenin asıl Yunus Emre türbesi olduğu düşünülebilir. Kaynak:Vikipedia