Mısır (Zea mays)

**FΣNΣRBAHÇΣ** · 03-06-2009, 13:48

Mısır (Zea mays)
Temel Britannica

Bilimsel Sınıflandırma

Alem: Plantae (Bitkiler)
- Bölüm: Magnoliophyta (Kapalı tohumlular)
  - Sınıf: Liliopsida (Bir çenekliler)
    - Takım: Poales
      - Familya: Poaceae (Buğdaygiller)
        Cins: Zea
        Tür: Z. mays (Binominal adı: Zea mays L.)
        Alt türler
        Zea mays indurata (sert mısır)
        
        Zea mays indentata (atdişi mısır)
        
        Zea mays everta (cin mısır)
        
        Zea mays saccharata (şeker mısır)
        
        Zea mays amylaceae (unlu mısır)
        
        Zea mays ceratina (mumlu mısır)
        
        Zea mays tunikata (kavuzlu mısır)
        
        Zea mays enduricang (kaltır mısır)

Mısır

buğdaydan sonra en çok üretilen tahıldır. Mısır tarımı ilk kez çok eskiçağlarda Amerika Yerlileri'nce yapılmaya başlanmış

daha sonra Kristof Kolomb tarafından Avrupa'ya götürülmüştür.
Buğdaygiller familyasında yer alan bu değerli tarım bitkisinin ortalama 150-300 santimetreye kadar boylanan boğumlu

dik ve sert bir gövdesi

gövdenin boğumlarından çıkan dalgalı kenarları

uzun yapraklan vardır. Yaprakların dibi

boğumları bir kın gibi sarar. Mısırın çiçekleri bireşeylidir; erkek çiçekler gövdenin ucunda püskülsü başaklar halinde

dişi çiçekler ise gövdenin boğumlarında toplanmıştır. Dişi çiçekler döllenerek olgun bir tohuma

yani mısır tanesine dönüşür. Taneler koçan denen kalın

silindirik bir eksenin çevresine yan yana çok sıkı bir biçimde dizilmiştir. Her koçanın üstü

koçan yaprağı ya da gömlek denen yapraklar tarafından sıkıca sarılarak kapanmıştır. Taneleri sarı. beyaz

turuncu hatta kırmızımsı olan. değişik biçim ve büyüklükte yüzlerce mısır çeşidi geliştirilmiştir. Bol nişasta

ayrıca protein

yağ

şeker ve bazı mineralleri içeren bu taneler insan ve hayvanların beslenmesinde önem taşır. Ama vitamince yoksul olduğundan öbür tahıllara göre besleyici değeri düşüktür. Bu nedenle

yalnızca mısırla yani tek yönlü olarak beslenildiğinde başta pellagra olmak üzere bazı hastalıklar ortaya çıkar.
Dünya mısır ürününün yaklaşık yarısı Kuzey Amerika'nın ortabatı kesiminde gecelerin ılık geçtiği bol güneşli ve verimli topraklarda yetiştirilir. İtalya. Avrupa'nın doğu bölümleri

Hindistan. Çin

Mısır. Güney Afrika. Orta Amerika ve Brezilya'da da pek çok insan geçimini mısırdan sağlar. Türkiye'de ise mısır tarımının yarısından çoğu Karadeniz ve Marmara bölgelerinde yapılır. Bu iki bölgeyi Ege ve Akdeniz bölgeleri izler. Mısır ekimi yapılan 570 bin hektar alandan elde edilen ürün 2

5 milyon tondur.
Mısır bitkisi en çok ılıman iklimli yerleri sever. Ama. yapılan geliştirme çalışmalarıyla soğuğa dayanıklı çeşitleri de yetiştirilmiştir. Böylelikle daha serin iklimli yerlerde de mısır üretilebilmektedir. Bunun dışında

çaprazlama yoluyla verimi daha yüksek ve zararlı böceklere daha dirençli melez mısırlar üretilmektedir. Mısır bitkisi

sürme ya da rastık gibi bazı mantar hastalıklarına ve mısır kurduna çok duyarlıdır.

Mısırın Kullanım Alanları

Mısır en çok hayvan yemi olarak kullanılmakla birlikte

başka pek çok kullanım alanı daha vardır. Dünyanın pek çok yerinde mısır öğütülerek unundan lapa ve ekmek yapılır. Ayrıca mısır gevreği gibi yaygın olarak tüketilen bazı kahvaltılık gıdalar hazırlanır. Cin mısırı denen bir mısır çeşidinin kavrulup patlatılma-sıyla büyüklü küçüklü herkesin çok sevdiği çerezlerden biri olan mısır patlağı ya da patlamış mısır elde edilir. Mısır tanelerinden ayrıca yemeklik yağ (mısırözü yağı) ve nişasta çıkarılır. Mısır şurubu denen tatlı sıvı ise tatlandırıcı olarak kullanılır

özellikle de çikolatalara katılır. Ayrıca

mısırdan posta pulları ve zarflar için zamk

yapay kauçuk ve alkol hazırlanır. Bunların dışında mısır koçanı ve saplarından kâğıt

karton

mürekkep ve gübre yapılır. Saplar yerel olarak kulübelerin çatı ve duvarlarını kaplamakta kullanılır.

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Mısır ve Mısır Tarihi	FΣNΣRBAHÇΣ	Genel Tarih	0	30-05-2009 17:35
Patlamış Mısır Nasıl Patlıyor ?	₣ıгtıภค	Süper Cafe	0	13-04-2009 12:45
Antik Mısır	•nєƒєятiтi•	Genel Tarih	14	11-03-2009 20:36
Mısır mitolojisi ve Mısır dini	•nєƒєятiтi•	Genel Tarih	5	11-03-2009 20:11
Mısır tanrıları	•nєƒєятiтi•	Genel Tarih	9	11-03-2009 19:59

03-06-2009, 13:48	#1 (permalink)
FΣNΣRBAHÇΣ	Mısır (Zea mays) Mısır (Zea mays) Temel Britannica Bilimsel Sınıflandırma Alem: Plantae (Bitkiler) Bölüm: Magnoliophyta (Kapalı tohumlular) Sınıf: Liliopsida (Bir çenekliler) Takım: Poales Familya: Poaceae (Buğdaygiller) Cins: Zea Tür: Z. mays (Binominal adı: Zea mays L.) Alt türler Zea mays indurata (sert mısır) Zea mays indentata (atdişi mısır) Zea mays everta (cin mısır) Zea mays saccharata (şeker mısır) Zea mays amylaceae (unlu mısır) Zea mays ceratina (mumlu mısır) Zea mays tunikata (kavuzlu mısır) Zea mays enduricang (kaltır mısır) Mısır buğdaydan sonra en çok üretilen tahıldır. Mısır tarımı ilk kez çok eskiçağlarda Amerika Yerlileri'nce yapılmaya başlanmış daha sonra Kristof Kolomb tarafından Avrupa'ya götürülmüştür. Buğdaygiller familyasında yer alan bu değerli tarım bitkisinin ortalama 150-300 santimetreye kadar boylanan boğumlu dik ve sert bir gövdesi gövdenin boğumlarından çıkan dalgalı kenarları uzun yapraklan vardır. Yaprakların dibi boğumları bir kın gibi sarar. Mısırın çiçekleri bireşeylidir; erkek çiçekler gövdenin ucunda püskülsü başaklar halinde dişi çiçekler ise gövdenin boğumlarında toplanmıştır. Dişi çiçekler döllenerek olgun bir tohuma yani mısır tanesine dönüşür. Taneler koçan denen kalın silindirik bir eksenin çevresine yan yana çok sıkı bir biçimde dizilmiştir. Her koçanın üstü koçan yaprağı ya da gömlek denen yapraklar tarafından sıkıca sarılarak kapanmıştır. Taneleri sarı. beyaz turuncu hatta kırmızımsı olan. değişik biçim ve büyüklükte yüzlerce mısır çeşidi geliştirilmiştir. Bol nişasta ayrıca protein yağ şeker ve bazı mineralleri içeren bu taneler insan ve hayvanların beslenmesinde önem taşır. Ama vitamince yoksul olduğundan öbür tahıllara göre besleyici değeri düşüktür. Bu nedenle yalnızca mısırla yani tek yönlü olarak beslenildiğinde başta pellagra olmak üzere bazı hastalıklar ortaya çıkar. Dünya mısır ürününün yaklaşık yarısı Kuzey Amerika'nın ortabatı kesiminde gecelerin ılık geçtiği bol güneşli ve verimli topraklarda yetiştirilir. İtalya. Avrupa'nın doğu bölümleri Hindistan. Çin Mısır. Güney Afrika. Orta Amerika ve Brezilya'da da pek çok insan geçimini mısırdan sağlar. Türkiye'de ise mısır tarımının yarısından çoğu Karadeniz ve Marmara bölgelerinde yapılır. Bu iki bölgeyi Ege ve Akdeniz bölgeleri izler. Mısır ekimi yapılan 570 bin hektar alandan elde edilen ürün 25 milyon tondur. Mısır bitkisi en çok ılıman iklimli yerleri sever. Ama. yapılan geliştirme çalışmalarıyla soğuğa dayanıklı çeşitleri de yetiştirilmiştir. Böylelikle daha serin iklimli yerlerde de mısır üretilebilmektedir. Bunun dışında çaprazlama yoluyla verimi daha yüksek ve zararlı böceklere daha dirençli melez mısırlar üretilmektedir. Mısır bitkisi sürme ya da rastık gibi bazı mantar hastalıklarına ve mısır kurduna çok duyarlıdır. Mısırın Kullanım Alanları Mısır en çok hayvan yemi olarak kullanılmakla birlikte başka pek çok kullanım alanı daha vardır. Dünyanın pek çok yerinde mısır öğütülerek unundan lapa ve ekmek yapılır. Ayrıca mısır gevreği gibi yaygın olarak tüketilen bazı kahvaltılık gıdalar hazırlanır. Cin mısırı denen bir mısır çeşidinin kavrulup patlatılma-sıyla büyüklü küçüklü herkesin çok sevdiği çerezlerden biri olan mısır patlağı ya da patlamış mısır elde edilir. Mısır tanelerinden ayrıca yemeklik yağ (mısırözü yağı) ve nişasta çıkarılır. Mısır şurubu denen tatlı sıvı ise tatlandırıcı olarak kullanılır özellikle de çikolatalara katılır. Ayrıca mısırdan posta pulları ve zarflar için zamk yapay kauçuk ve alkol hazırlanır. Bunların dışında mısır koçanı ve saplarından kâğıt karton mürekkep ve gübre yapılır. Saplar yerel olarak kulübelerin çatı ve duvarlarını kaplamakta kullanılır.