Sosyolojik Açıdan Bilinç

**O'NEAL** · 30-10-2007, 11:33

Sosyolojik Açıdan Bilinç

Sosyolojide bilinç olgusu

bireyin topluluk içinde yaşıyor olmasından kaynaklanan sosyal boyutunu ifade eder. Sosyolojik kuramda bilinç

özellikle toplumsal bilinç

toplumsal yaşamı

varoluş süreçlerini anlamak için oldukça işlevsel bir kullanıma sahiptir.
Bilincin sosyolojik boyutu

onun somuta indirgenebilen ve daha çok toplumsal düzlemdeki algısıyla ilişkilidir. Düşünsel

eylemsel ve insani tüm edimlerimiz bir bakıma sahip olduğumuz bilinç evrenini referans alır. İç ve dış dünyaya ilişkin algılama ve yorumlama çerçevemiz büyük ölçüde bireysel ve toplumsal temelli bilinç formlarının etkisi altındadır.
Erichorn vd.(l985:278)

bilincin

tümüyle insana özgü bir gerçeklik olduğunu ve bireyin tüm kavrayıcı etkinlik biçimlerini kapsadığını ileri sürmektedirler. Onlara göre bilinç

“nesnel gerçekliğin toplumsal belirlenimli düşünsel yansımasını bize gösterir”.
K.Manheim

İdeoloji ve Ütopya’da bilince toplumsal bir içerik yükleyerek

insan bilincini kendi toplumsal varlığının belirlediğini ileri sürer. Aksine insanların varlığını bilinçlerinin belirlemediğini savunur (Erichorn vd. l985:99).
Ozankaya da

Toplumbilim Terimleri Sözlüğü’nde

bilinci

sosyolojik bir gerçeklik olarak ele alır. Ona göre bilinç

“insanın çalışma süreci içinde

eş deyişle toplumsal ilişkiler süreci içinde nesnel çevresini ve kişisel varoluşunu anlamasını sağlayan düşünsel süreçlerin tümüdür” (l984: 21). Burada bilinç

bireyin tüm varoluşunu sağlayan ve onun hayatını anlamlandıran duyarlılık biçimlerini ve düşünsel süreçlerini kapsar.
Yine

Hamilton da

bilincin toplumsal boyutuna vurgu yapmaktadır. Ona göre

bilinç

her şeyden önce toplumsal olanın yani toplumsal yaşamın bir ürünüdür ve toplumun ortak zihinsel süreçlerinin bileşkesidir. Düşünce ve dil nasıl toplumsal süreç içerisinde oluşuyorsa bilinç de toplum üyelerinin ortak düşünme

davranma ve bakış açılarının genel ifadesidir. Bilinci oluşturan en temel dinamik toplumsal koşullar ve toplumsal yaşam deneyimleridir. Bilinç sosyal ilişkilerin evrimiyle yakından bağlantılıdır. Bilinci oluşturan öğelerle bilinç arasında etki-tepki ilişkisi bulunmaktadır. Hem bilinç toplumu biçimlendirmekte hem de toplum ve toplumsal koşullar bilinci belirlemekte ve yönlendirmektedir (Oskay

1983:224).
Oskay (l983:225)’a göre

sosyolojik ele alındığında ‘bilinç’ açısından öncelikle toplumsal yaşam ve bu yaşamın işleyiş biçimleri

nitelikleri ve değişen toplumsal koşullar önem taşımaktadır. Bilinç

bu koşulların kesiştiği noktada oluşur.
Sosyolojik açıdan bilinç

toplumsal yaşama ilişkin farkındalıklarımız ve bundan hareketle oluşan duyarlılıklarımızı ifade eder. Toplumun içinden bakmak

algılamak

düşünmek ve tepkiler vermek vs. toplum bilincini içselleştirdiğimiz anlamına gelir. Toplumsallaşma sürecinde

bireyler toplumun geçerli değer ve norm sistemlerini tanıma

kabullenme ona uygun hareket etmenin yollarını öğrenirler. Bu süreçle birlikte

bireyler ortak bir algılama ve duruş keşfetme imkanı bulurlar ve toplumsallığa içkin ortak coşku

heyecan ve korkular edinirler. Toplumsal bilinç

genel anlamda toplumsallığa ilişkin kuşatıcı bir farkındalık zemini keşfetme anlamı taşır. Bu yönüyle toplumsal bilinç

tek tek bireylerin bilincinden farklı bir gerçekliktir. Bu bilinç

bireyselliğin üstünde

ortak idealler ve heyecanlar paylaşma

toplum penceresinden bakma anlamı taşır.

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Intiharin Sosyolojik Nedenleri	WİTALİ	Çöp Forum	1	23-08-2008 19:45
Sosyolojik Açıdan Bilinç	O'NEAL	Başarının Anahtarı	0	29-10-2007 10:29
Çağdaş sosyolojik kuramlar	O'NEAL	Başarının Anahtarı	0	29-10-2007 09:44
Ruhun Evrimi - Aklın namusu	O'NEAL	Felsefeci	0	07-10-2007 21:43
Farklı Bilinç Halleri	O'NEAL	Biyoloji	0	22-09-2007 21:23

30-10-2007, 11:33	#1 (permalink)
O'NEAL	Sosyolojik Açıdan Bilinç Sosyolojik Açıdan Bilinç Sosyolojide bilinç olgusu bireyin topluluk içinde yaşıyor olmasından kaynaklanan sosyal boyutunu ifade eder. Sosyolojik kuramda bilinç özellikle toplumsal bilinç toplumsal yaşamı varoluş süreçlerini anlamak için oldukça işlevsel bir kullanıma sahiptir. Bilincin sosyolojik boyutu onun somuta indirgenebilen ve daha çok toplumsal düzlemdeki algısıyla ilişkilidir. Düşünsel eylemsel ve insani tüm edimlerimiz bir bakıma sahip olduğumuz bilinç evrenini referans alır. İç ve dış dünyaya ilişkin algılama ve yorumlama çerçevemiz büyük ölçüde bireysel ve toplumsal temelli bilinç formlarının etkisi altındadır. Erichorn vd.(l985:278) bilincin tümüyle insana özgü bir gerçeklik olduğunu ve bireyin tüm kavrayıcı etkinlik biçimlerini kapsadığını ileri sürmektedirler. Onlara göre bilinç “nesnel gerçekliğin toplumsal belirlenimli düşünsel yansımasını bize gösterir”. K.Manheim İdeoloji ve Ütopya’da bilince toplumsal bir içerik yükleyerek insan bilincini kendi toplumsal varlığının belirlediğini ileri sürer. Aksine insanların varlığını bilinçlerinin belirlemediğini savunur (Erichorn vd. l985:99). Ozankaya da Toplumbilim Terimleri Sözlüğü’nde bilinci sosyolojik bir gerçeklik olarak ele alır. Ona göre bilinç “insanın çalışma süreci içinde eş deyişle toplumsal ilişkiler süreci içinde nesnel çevresini ve kişisel varoluşunu anlamasını sağlayan düşünsel süreçlerin tümüdür” (l984: 21). Burada bilinç bireyin tüm varoluşunu sağlayan ve onun hayatını anlamlandıran duyarlılık biçimlerini ve düşünsel süreçlerini kapsar. Yine Hamilton da bilincin toplumsal boyutuna vurgu yapmaktadır. Ona göre bilinç her şeyden önce toplumsal olanın yani toplumsal yaşamın bir ürünüdür ve toplumun ortak zihinsel süreçlerinin bileşkesidir. Düşünce ve dil nasıl toplumsal süreç içerisinde oluşuyorsa bilinç de toplum üyelerinin ortak düşünme davranma ve bakış açılarının genel ifadesidir. Bilinci oluşturan en temel dinamik toplumsal koşullar ve toplumsal yaşam deneyimleridir. Bilinç sosyal ilişkilerin evrimiyle yakından bağlantılıdır. Bilinci oluşturan öğelerle bilinç arasında etki-tepki ilişkisi bulunmaktadır. Hem bilinç toplumu biçimlendirmekte hem de toplum ve toplumsal koşullar bilinci belirlemekte ve yönlendirmektedir (Oskay 1983:224). Oskay (l983:225)’a göre sosyolojik ele alındığında ‘bilinç’ açısından öncelikle toplumsal yaşam ve bu yaşamın işleyiş biçimleri nitelikleri ve değişen toplumsal koşullar önem taşımaktadır. Bilinç bu koşulların kesiştiği noktada oluşur. Sosyolojik açıdan bilinç toplumsal yaşama ilişkin farkındalıklarımız ve bundan hareketle oluşan duyarlılıklarımızı ifade eder. Toplumun içinden bakmak algılamak düşünmek ve tepkiler vermek vs. toplum bilincini içselleştirdiğimiz anlamına gelir. Toplumsallaşma sürecinde bireyler toplumun geçerli değer ve norm sistemlerini tanıma kabullenme ona uygun hareket etmenin yollarını öğrenirler. Bu süreçle birlikte bireyler ortak bir algılama ve duruş keşfetme imkanı bulurlar ve toplumsallığa içkin ortak coşku heyecan ve korkular edinirler. Toplumsal bilinç genel anlamda toplumsallığa ilişkin kuşatıcı bir farkındalık zemini keşfetme anlamı taşır. Bu yönüyle toplumsal bilinç tek tek bireylerin bilincinden farklı bir gerçekliktir. Bu bilinç bireyselliğin üstünde ortak idealler ve heyecanlar paylaşma toplum penceresinden bakma anlamı taşır.